Στα τέλη Νοεμβρίου 2025, αλλάζοντας λεωφορεία, αερο- πλάνα, ταξί και Ι.Χ., ταξίδεψε από την Καλαμάτα στη Δράμα, αναζητώντας το κατάλληλο μάρμαρο για να φιλοτεχνήσει το γλυπτό «Σπονδή στον Κλει- σθένη», που θα τοποθετηθεί στη Βουλή των Ελλήνων. Πέρυσι είχε κάνει δημόσια παρέμβαση για να στηλιτεύσει με επιστολή του ότι είναι «θλι- βερή η νέα ανάπλαση της πλα- τείας 23ης Μαρτίου». Λίγες εβδομάδες νωρίτερα φέτος, με νεστόρεια ηρεμία μπροστά στο κοινό και τον τηλεοπτικό φακό, δήλωσε ότι «χωρίς την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης δεν παράγεται πολιτισμός, δεν παράγεται παιδεία, έτσι λοιπόν προκειμένου να μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, με τις ταινίες που θέλει και οι οποίες εκ των πραγμάτων παράγουν πολιτισμό και παιδεία, που το έχει ανάγκη η πόλη», ο ίδιος αποφάσισε να συμβάλει στην οικονομική αυτοτέλεια του σπουδαίου διεθνούς κινηματογραφι- κού θεσμού που εδρεύει στην Καλαμάτα, δωρίζοντας κάθε χρόνο ένα έργο του για να μπει σε λαχειοφόρο αγορά. Ο λόγος για το διακεκριμένο Καλαματιανό γλύπτη, Χρήστο Ρηγα- νά, ο οποίος αποτελεί πολύτιμο «κεφάλαιο» για τον τόπο μας, ενσαρκώνοντας το ιδανικό του αφοσιωμένου καλλιτέχνη και ταυ- τόχρονα του ενεργού πολιτικά πνευματικού ανθρώπου. Δε λείπουν οι πνευματικοί άνθρωποι από τη χώρα μας, αλλά εμείς είμαστε εκείνοι που δεν τους ψάχνουμε, έχοντας άλλα ενδιαφέροντα και παγιδευτεί στον ατομικισμό και τον καταναλω- τισμό, είναι η άποψη του ιδίου, ο οποίος έχει τιμηθεί με το βρα- βείο της Τάξεων των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών για το σύνολο του έργου του, παραπέμποντας, μεταξύ άλλων, στον τηλεοπτικό σταθμό της Βουλής για ενδιαφέρουσες εκπομπές λόγου. Και συνεχίζει, λέγοντας ο κ. Ρηγανάς: «Δεν έχω δει ποτέ τους πνευματικούς ανθρώπους που βρίσκονται και σε θέσεις να έχουν πάρει επωνύμως μια θέση για την ομορφιά της πόλης μας. Η ομορφιά, όπως λέει ο Νίτσε, δομεί αξίες, αν το περιβάλλον δεν είναι όμορφο δεν έχουμε αν- θρώπους με ηθικές αξίες. Όταν το περιβάλλον είναι όμορ- φο, και προσπαθούμε να είναι όμορφο, πραγματικά δομεί αξίες. Ο Ντοστογιέφσκι είπε πως η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο. Οι καμπίσιοι άνθρωποι έχουν διαφορετική ιδιοσυγκρασία, οι βουνίσιοι διαφορετική ιδιο- συγκρασία και άλλη οι θαλασ- σινοί, και τούτο οφείλεται στη διαφορετική ομορφιά που βιώνουν. Η ομορφιά περνάει μέσα μας, δεν περνάει σαν γνώση, αλλά μέσα από το υποσυνείδητο. Ο δημόσιος χώρος παράγει παιδεία, θα πρέπει να τον σεβόμαστε και να δείχνουμε εκεί επάνω, να καταθέτουμε εκεί επάνω, όλες τις ευαισθη- σίες μας. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, ειδικά για τους νέους ανθρώπους, για τα νέα παιδιά. Με τον τρόπο που δια- μορφώνει κανείς το χαρα- κτήρα του με τον ίδιο τρόπο διαμορφώνει τον χαρακτήρα μέσα στην πόλη, όταν η πόλη έχει τέτοιες ασχήμιες. Γεννιόμαστε με αδυναμίες που μπορούν μέσα από την οικογένεια να βελτιωθούν, αλλά όταν ο δημόσιος χώρος δεν έχει αισθητική, τότε τις συντη- ρεί αυτές τις αδυναμίες». Ανέκαθεν ο Χρήστος Ρηγανάς έβγαινε μπροστά στηλιτεύοντας τα κακώς κείμενα (στο παρελθόν είχε και τακτική στήλη σε τοπική εφημερίδα) στην αισθητική της πόλης και σήμερα έχει πάρα πολλά αρνητικά να επισημάνει. Η άποψή του είναι ότι πρέπει να υπάρχει ένας σοβαρός προγραμματισμός, να σταματήσουν οι απευθείας επιλεκτικές αναθέσεις καλλιτεχνικών και δημόσιων έργων και εν προκειμένω, τα εικαστικά δημόσια γλυπτά θα πρέ- πει να επιλέγονται με διαγωνισμό ή να κρίνονται από επιτροπή επαϊόντων αν πρόκειται για δωρεές. Επιπλέον, προτείνει την αξιοποίηση των περίπου 25 ντόπιων εικαστικών που έχουν λάβει εκ των πραγμάτων υψηλή παιδεία από τη Σχολή Καλών Τεχνών. «Η πόλη δεν τους προσέγγισε ποτέ, για να κουβεντιά- σουν και να πουν τι μπορούμε να κάνουμε με την ομορφιά της.

Κάποιοι άλλοι έχουν βολευτεί σε μια θέση και δε θέλουν να έρθουν σε σύγκρουση για να μην τη χάσουν. Αυτό το πράγμα δεν τιμά κανέναν καλλιτέχνη» τονίζει ο κ. Ρηγανάς και θυμάται τη δική του έντονη αντιπαράθε- ση και ρήξη με τον τότε μητρο- πολίτη Χρυσόστομο Θέμελη, ο οποίος είχε αποπειραθεί να του επιβάλει την άποψή του για το πώς έπρεπε να μοιάζει το μνημείο για την Ελληνική Επα- νάσταση που φιλοτέχνησε σε πρωτοποριακές φόρμες το 1970, κόβοντας έτσι τη γέφυρα για περαιτέρω αναθέσεις γλυπτών. «Εγώ ξεκίνησα με μεγάλη αγάπη για τη γλυπτική, από τη Γ’ Δημο- τικού ήθελα να γίνω γλύπτης. Πήγα και έκανα σπουδές σε μια πολύ δύσκολη εποχή για τα οικονομικά της οικογένειας, ανα- γκαζόμουν και δούλευα ως φοιτητής, αλλά ήταν τέτοια η αγάπη μου, που όταν τελείωσα την Καλών Τεχνών, τελείωσα και στρα- τιώτης, και είπα “ασχολούμαι μόνο με τη γλυπτική, δεν κάνω καμιάς μορφής συμβιβασμό”. Άρχισα από τότε πειθαρχημένα και με μεγάλη αγάπη να δουλεύω τα της γλυπτικής, γιατί αυτό μόνο με ενδιέφερε. Εγώ πάντα απο- λογούμαι στον εαυτό μου και σε κανέναν άλλον, και θέλω να είμαι απέναντί του έντιμα στημένος. Έτσι σήμερα που είμαι 82-83 χρόνων συνεχίζω να δουλεύω από το πρωί κάθε μέρα, και το βράδυ, και στο σπίτι, και χάρις σε αυτή τη δουλειά έχω την αίσθηση ότι είμαι ένα αμούστακο παιδί. Η φιλοσοφία μου είναι πάντα η ίδια: η ομορ- φιά και τι μπορώ να κάνω για να γίνουν τα πράγματα πιο όμορφα», λέει ο Χρήστος Ρηγανάς και αναλογίζεται ότι αν ξεκινούσε από την αρχή, πάλι γλυπτική θα έκανε με τον ίδιο τρόπο ή με λίγο μεγαλύτε- ρη αυστηρότητα, βάζοντας όμως στη ζωή του και τακτι- κές πεζοπορίες ανάμεσα στις ομορφιές της φύσης και για λόγους άσκησης και αναψυχής. Μεγαλώνοντας ο Χρήστος Ρηγανάς προβληματίζεται για το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος αξιοποίησης των έργων του και είναι εξωφρενικό το ότι ο Δήμος Καλαμάτας δεν έχει μπει καν στον κόπο να απαντήσει στην επιστολή με την οποία εκφράζει την πρόθεση να κληροδοτήσει τα γλυπτά του στηn πόλη του. Μετά αυτή την (ένοχη) σιωπή, που επιβεβαιώνει τη γνωστή ρήση ότι κανείς δεν αγιάζει στον τόπο του και σε συνεργασία με τη Μαίρη Μιχαηλίδου, επί 35 χρόνια διευθυντικό στέλεχος του υπουργείου Πολιτισμού και επί διετία διευθύντρια της Εθνικής μας Πινακο- θήκης, έχουν κατασταλάξει σε μια ικανοποιητική λύση.

Μετά την αναδρομική έκθεση που θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα της Βουλής στο ανακαινισμένο δημόσιο καπνεργοστάσιο στην Κολοκυνθού, τα έργα θα ομαδοποιηθούν και θα δωρισθούν σε διάφορους επιλεγμένους φορείς και οργανισμούς. «Με ενδιαφέρει τα έργα μου να γίνουν κτήμα του κόσμου, ειδι- κά των νέων παιδιών» εξηγεί ο κ. Ρηγανάς και κάπου εκεί τον αποχαιρετήσαμε να απολαμβάνει με την ψυχή του και όλες του τις αισθήσεις τις μοναδικές οξειδώσεις που μόλις έχει πετύχει σε ένα νέο, πανέμορφο λυγερόκορμο ορειχάλκινο γλυπτό του…Μετά την αναδρομική έκθεση που θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα της Βουλής στο ανακαινισμένο δημόσιο καπνεργοστάσιο στην Κολοκυνθού, τα έργα θα ομαδοποιηθούν και θα δωρισθούν σε διάφορους επιλεγμένους φορείς και οργανισμούς. «Με ενδιαφέρει τα έργα μου να γίνουν κτήμα του κόσμου, ειδι- κά των νέων παιδιών» εξηγεί ο κ. Ρηγανάς και κάπου εκεί τον αποχαιρετήσαμε να απολαμβάνει με την ψυχή του και όλες του τις αισθήσεις τις μοναδικές οξειδώσεις που μόλις έχει πετύχει σε ένα νέο, πανέμορφο λυγερόκορμο ορειχάλκινο γλυπτό του…
Χρήστος Ρηγανάς
Ο Χρήστος Ρηγανάς σπούδασε Γλυπτική στην Α.Σ.Κ.Τ. (1963- 1968). Έργα του Μνημειακής και Εικαστικής Γλυπτικής βρίσκο- νται σε 25 πόλεις της Ελλάδας και στην Κύπρο, όπως και σε ιδιω- τικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει διακριθεί σε πανελλήνιους διαγωνισμούς με πρώτα, δεύτερα και τρίτα βρα- βεία και επαίνους, ενώ το 2022 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών (με το βραβείο της τάξεως των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών για το σύνολο του έργου του και την εν γένει καλ- λιτεχνική προσφορά του).
![]() |
![]() |
Ο πολυταξιδεμένος εικαστικός «Διάλογος» με τη ζωγράφο Χριστιάνα Κανελλακοπούλου
Ιδιαίτερα επιτυχημένη αποδείχθηκε η εικαστική έκθεση «Διάλογος», που κυριολεκτικά αναπτύχθηκε ανάμεσα στα έργα του
γλύπτη Χρήστου Ρηγανά και της, επίσης καταξιωμένης, Καλαματιανής ζωγράφου Χριστιάνας Κανελλακοπούλου.
Η ιδέα πρωτοπήρε σάρκα και οστά στην Καρδαμύλη (στο παλιό Δημοτικό Σχολείο) και συνεχίστηκε στις αρχές του 2025 στο
Μυστρά (στον παραδοσιακό ξενώνα «Πύργος Μυστρά»), ενώ το ίδιο καλοκαίρι στην Κορώνη και το Μανιατάκειον Ίδρυμα, όπου
οι οικοδεσπότες Δημήτρης Μανιατάκης και Ελένη Ταγωνίδη Μανιατάκη φρόντισαν για τη θερμή φιλοξενία των δύο καλλιτεχνών
και των επισκεπτών. Επόμενος σταθμός έμελλε να είναι η Βιέννη! Από 10 Οκτωβρίου έως 10 Ιανουαρίου 2026 η εικαστική έκθε-
ση των Κανελλακοπούλου-Ρηγανά πλουτίζει με υψηλή καλλιτεχνική αισθητική και πνευματικότητα τον όμορφο πολυχώρο
πολιτισμού του οινοποιείου Vini per tutti, αποτελώντας ένα αξιοσημείωτο πολιτιστικό γεγονός για την περιοχή και ειδικά για την
ελληνική ομογένεια της Αυστρίας, με την οποία χτίστηκε ένας ιδιαίτερος δεσμός. Ο δε Ελληνικός Σύλλογος Γκρατς και Στυρίας
έχει πολύτιμη συμβολή σε αυτό.
Χριστιάνα Κανελλακοπούλου
Η Χριστιάνα Κανελλακοπούλου σπούδασε σε Σχολές Καλών Τεχνών στην Αγγλία στο Croydon Art College και στο Canterbury
Art & Design. Συμμετείχε σε ομαδικές εκθέσεις και σε μια σειρά από ατομικές εκθέσεις από το 2010 έως το σήμερα.
της Χριστίνας Ελευθεράκη.



