flash

flash

ου Τζαβάρα Διονύσιου} 

 

«Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο», μια φράση του Θίοντορ Ντοστογιέφσκι που αποτέλεσε έναυσμα και στη συνέχεια τρόπο ζωής για το γέροντα Γαβριήλ Κοβιλιάτη, κατά κόσμον Φίλιππο Άδωνη Γιαννόπουλο. Με πνεύμα φιλοκαλικό, με αγάπη και έμπρακτη διακονία προς το συνάνθρωπο, ο κ. Γιαννόπουλος αποτέλεσε φωτεινό αστέρα, το φως των γνώσεων του οποίου εξύμνησε τη Ρωμιοσύνη και τον πλούτο του ελληνικού πολιτισμού, τόσο στο πρόσωπο της Ευρώπης όσο και στον υπόλοιπο κόσμο, πρεσβεύοντας πάντα το ήθος της Ορθοδοξίας μέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι.

Γεννηθείς στην Καλαμάτα το 1940 και διακατεχόμενος από μια εσωτερική επιθυμία διακονίας προς το συνάνθρωπο, που του εμφύσησε η θεία και ανάδοχός του Αντιγόνη Δίζη, μια λαμπρή προσωπικότητα ήθους και παιδείας, ο Φίλιππος Γιαννόπουλος ξεκινά την ακαδημαϊκή του πορεία σπουδάζοντας Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, όπου και ολοκληρώνει το προδίπλωμα της επιστήμης αυτής. Στη συνέχεια η προσοχή και το ενδιαφέρον του στρέφεται προς τη Βυζαντινή Ιστορία και την Αρχαιολογία, όπου και ολοκληρώνει τον κύκλο των σπουδών του με Άριστα, λαμβάνοντας την ύψιστη διάκριση για τη διδακτορική του διατριβή με θέμα «Διδυμότειχο – Η ιστορία ενός Βυζαντινού οχυρού». Παράλληλα, διορίζεται ως βοηθός του διακεκριμένου ιστορικού της Βυζαντινολογίας B. Rubin. Στην ευρεία γκάμα των ενδιαφερόντων του προστίθεται η μελέτη της επιστήμης της Θρησκειολογίας δίπλα στο Γάλλο καθηγητή Mircea Eliade, όπου εμπλουτίζονται οι γνώσεις του επάνω στο ζήτημα των θρησκειών. Ακολούθως η ακαδημαϊκή του πορεία τον μεταφέρει στην Αγγλία, όπου κάνει κτήμα του την αγγλική γλώσσα και παρακολουθεί εξειδικευμένα μαθήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας.

Ωστόσο, σαν άλλος Οδυσσέας, ο νόστος για την πατρίδα του, την Ελλάδα, γίνεται φορτίο δυσβάστακτο για την ευαίσθητη ψυχοσύνθεση του προσώπου του και ο ίδιος λαμβάνει την απόφαση να επιστρέψει στο γενέθλιο τόπο του, σε μια εποχή μεταβατική πολιτικά (περίοδος της Μεταπολίτευσης). Αμέσως μετά την έλευσή του στον ελλαδικό χώρο ο Φίλιππος Γιαννόπουλος δέχεται τηλεγραφική πρόταση για άμεσο διορισμό στο Ινστιτούτο Μελετών της Χερσονήσου του Αίμου (Ι.Μ.Χ.Α.) στη Θεσσαλονίκη. Παρ’ όλα αυτά ο ίδιος ένιωσε πως το κάλεσμά του βρίσκεται αλλού, σε συνάντηση προσωπική των γερμανόφωνων Ευρωπαίων με τον ελληνικό πολιτισμό και τη Ρωμιοσύνη, δια μέσου των πολύτιμων ξεναγήσεων που ο ίδιος τους προσέφερε υπό μορφή μυητικών σεμιναρίων. Αποτέλεσμα, λοιπόν, της ιδιαίτερης μύησης αυτής ήταν η ανάπτυξη ενός κλίματος φιλικού και φιλορθοδόξου στην ευρωπαϊκή διανόηση που συνέβαλε όχι μόνο στη γνώση, αλλά και στην επίγνωση της ιδιαίτερης αξίας και σημαντικότητας του Ελληνισμού.

Με λίγα λόγια, το έργο του αυτό τον καθιέρωσε από εδώ και στο εξής ως έναν άτυπο πρεσβευτή της ελληνικής ψυχής.

Βέβαια, η ανιδιοτελής πνευματική προσφορά του δεν περιορίστηκε στους κόλπους των Ευρωπαίων περιηγητών και διανοουμένων, αλλά και στους αντίστοιχους ελληνικούς, όπου οι κόποι του ήταν εξίσου έντονοι και εποικοδομητικοί. Ιδιαιτέρως η θερμή συνεργασία με το Λύκειο Ελληνίδων Καλαμάτας υπήρξε γόνιμη και ωφέλιμη για τη διατήρηση και διάδοση των ελληνικών παραδόσεων μέσω των ποικίλων ομιλιών και ξεναγήσεών του, καθώς και με τη δωρεά πολύτιμων οικογενειακών του κειμηλίων, τα οποία σήμερα εκτίθενται στο Μουσείο Ελληνικής Φορεσιάς της κυρίας Βικτωρίας Καρέλια στην Καλαμάτα. Παράλληλα, ο κ. Γιαννόπουλος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Γαλλικού Ινστιτούτου Καλαμάτας, επαναλαμβάνοντας ακούραστα με τον ίδιο ζήλο το έργο του για την επίγνωση των ελληνικών αληθειών. Συν τοις άλλοις συνεργάστηκε με το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα Ναυπλίου, το οποίο και εξέδωσε τη διδακτορική του διατριβή «Διδυμότειχο – Η ιστορία ενός Βυζαντινού οχυρού» και εμπλούτισε τις συλλογές του με ακόμα περισσότερα πολιτιστικά και λαογραφικά εκθέματα.

Σήμερα, όμως, το πρόσωπο που Έλληνες και Ευρωπαίοι άλλοτε αναγνώριζαν ως Φίλιππο Άδωνη Γιαννόπουλο δεν είναι άλλο από το γέροντα Γαβριήλ Κοβιλιάτη.

Αγαπητοί μου, δεν είναι διόλου περίεργο πως μία τόσο εκλεπτυσμένη ψυχή θα επέλεγε το δρόμο της προσευχής και της πνευματικότητας που προσφέρει ο μοναχισμός. Ο γέροντας Γαβριήλ επέλεξε ένα μονοπάτι δύσβατο, που δεν είναι διόλου ευνόητο ότι πολλοί θα μπορούσαν να διαβούν. Με πλοηγό, όμως, το Θεό και καύσιμο την αγάπη του για τη διακονία του συνανθρώπου, υπερπήδησε κάθε εμπόδιο πάνω στο πλοιάριο της ορθοδόξου εκκλησίας, δρώντας με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο για το μεγάλο του όραμα. Ένα όραμα που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια με την ανάπτυξη του πάρκου της ελιάς στο χώρο του μοναστηριού που ο ίδιος ίδρυσε στους Άνω Δολούς Δυτικής Μάνης, όπου διαφυλάσσονται πάρα πολλά είδη ελιάς από όλο τον κόσμο και διασώζονται πολλά είδη σπόρων και ζώων που τείνουν προς εξαφάνιση, όπως το Σκυριανό αλογάκι και ο Μανιάτικος όνος.

Σημαντικό σε αυτό το σημείο είναι να τονίσουμε πως ο ίδιος τιμήθηκε για αυτή του την προσφορά προς το περιβάλλον το 2011 με το βραβείο «Έργο ζωής» από το Ecocity και έλαβε επαινετική επιστολή για το έργο του από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο.

Αυτό, όμως, που πραγματικά τον καταξιώνει στα μάτια και στην ψυχή κάθε προσκυνητή, που επιλέγει να μεταβεί στο χώρο του Ιερού Καθίσματος της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στους Άνω Δολούς, είναι η ανιδιοτελής προσφορά του στο συνάνθρωπο. Με ένα έργο το οποίο είχε τις ρίζες του στο παρελθόν και συγκεκριμένα στις μυητικές ξεναγήσεις του, ο γέροντας γνωστοποίησε το πλούτο και τις αλήθειες της Ορθοδοξίας και πολλοί άνθρωποι επέλεξαν να ασπαστούν την Ορθοδοξία. Έτσι ο γέροντας δεν αποτελεί πλέον μόνο πρεσβευτή του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και της ορθοδόξου πίστεως, ένας νέος ιεραπόστολος που βαδίζει στα βήματα τόσων άλλων λαμπρών προσωπικοτήτων στην ιστορική πορεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Στήριγμα και κολώνα ακλόνητη έχει, επίσης, αποτελέσει ο ίδιος για τον πονεμένο άνθρωπο σε πολλές περιστάσεις και ιδιαιτέρως σε γονείς που διακατέχονται από τον αβάστακτο πόνο της απώλειας των παιδιών τους, υπενθυμίζοντας πως η πορεία της ζωής είναι δύσκολο αγώνισμα και πως θα πρέπει όλοι μας να επιδεικνύουμε θάρρος και πίστη για να φτάσουμε νικητές ως τον τελικό σκοπό του ανθρώπου κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία, τη θέωση ή αλλιώς την κοινωνία με τον Θεό.

Επιπροσθέτως, σημαντική είναι και η στήριξη και η βοήθειά του για το Γηροκομείο του Γυθείου, το Ειδικό Σχολείο Καλαμάτας και αρκετούς άλλους κοινωνικούς φορείς, μέσω της μεσολάβησής του για την ευαισθητοποίηση πολλών πιστών, που μπορούν από το υστέρημά τους να προσφέρουν συλλογικά, πολλά στο συνάνθρωπο που δοκιμάζεται.

Καθότι διαβαίνουμε μια εποχή δύσκολη, ο λόγος ο επουλωτικός και ωφέλιμος για την ψυχή μας, μας είναι απαραίτητος. Το κήρυγμα για την αλήθεια, για το τι σημαίνει Εκκλησία, καθώς και για τη φανέρωση των μυστηριακών αληθειών της πίστης μας που προσφέρεται από το Γέροντα Γαβριήλ έχει αποτελέσει φανέρωση, κατήχηση και φωτισμό για τους πιστούς που μετέχουν στους πνευματικούς διαλόγους του.

Ευχάριστο και συνάμα ευεργετικό είναι πως πλέον η εμβέλεια του κηρύγματός του έχει λάβει νέες διαστάσεις, καθώς ο Γέροντας Γαβριήλ μιλά στο ραδιόφωνο της Πειραϊκής Εκκλησίας, στην εκπομπή «Ραδιοπαραμυθία» της Σοφίας Χατζή, και ο λόγος του σήμερα, γνήσιος και κοντά πάντα στο σημερινό Έλληνα, γίνεται προσιτός σε ανθρώπους σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο και όχι μόνο.

Παρ’ όλα αυτά, ένας άνθρωπος, όσο σπουδαίος και αν είναι, δε ζει αιώνια. Αιώνια είναι η προσφορά και το έργο του, το οποίο και διατηρείται ζωντανό από τους συνεχιστές του. Αυτοί δεν είναι άλλοι από τα πνευματικά του παιδιά και συνοδοιπόρους του μοναχούς, τον ιερομόναχο Νεκτάριο, το μοναχό Αλέξιο και το μοναχό Σιλουανό, στους οποίους έχει μεταλαμπαδεύσει το όραμά του και οι οποίοι καλούνται με τη σειρά τους να αναδειχθούν ως άξιοι συνεχιστές και πρωτοστάτες στη διακονία των συνανθρώπων τους.

 

Ας προσευχόμαστε, λοιπόν, όλοι μας για τους πατέρες του Ιερού Καθίσματος της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Άνω Δολών Δυτικής Μάνης, όπως άλλωστε και αυτοί πράττουν για εμάς, προκειμένου ο Θεός να τους αξιώνει να διακονούν καθημερινά, με θέληση κραταιά και προσφορά ανυπέρβλητη, τους συνανθρώπους τους, όπως ακριβώς έπραττε, πράττει και θα πράττει ο Γέροντας Γαβριήλ Κοβιλιάτης έως το τέλος τον ημερών του. Αμήν!

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ  
                                                         
                       

{του Προκόπη Μαγιάτη} 
Αναπληρωτή καθηγητή,Φαρμακευτικό Τμήμα,Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

 

Το ελαιόλαδο αποτελεί τη βάση της Μεσογειακής Διατροφής, που είναι πλέον διεθνώς αποδεκτή ως η πιο σημαντική ασπίδα προστασίας της υγείας.

Κορυφαία πανεπιστήμια, όπως η Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, θεωρούν πλέον το ελαιόλαδο ως βασικό συστατικό του επονομαζόμενου «Πιάτου υγιεινής διατροφής». Σε αντίθεση με τις παλαιότερες δίαιτες μειωμένων λιπαρών, η σύγχρονη τάση είναι ΝΑΙ στο υγιεινό λίπος και, κυρίως, ΝΑΙ στο ελαιόλαδο. ΟΧΙ στο κορεσμένο ζωικό λίπος και τα τρανς λιπαρά.

Η ευεργετική επίδραση του ελαιολάδου στην υγεία ήταν γνωστή από την αρχαιότητα. Ο σπουδαίος αρχαίος Έλληνας γιατρός-βοτανολόγος Διοσκουρίδης περιέγραφε με εκπληκτικές λεπτομέρειες τη χρήση του ελαιολάδου για την υγεία εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, προτείνοντάς το μάλιστα για χρήσεις που σήμερα γνωρίζουμε ότι σχετίζονται με την αντιμετώπιση της φλεγμονής.

Στη χώρα μας η καθημερινή χρήση του ελαιολάδου είναι σχεδόν αυτονόητη, καθώς οι Έλληνες αποτελούν το λαό με την μεγαλύτερη κατά κεφαλή κατανάλωση ελαιολάδου στον κόσμο. Το γεγονός αυτό μας κάνει λίγο δύσκολο να δούμε το ελαιόλαδο σαν κάτι διαφορετικό από ένα καθημερινό είδος της διατροφής μας. Είναι πολύ ευκολότερο να πείσεις κάποιον στην Ελλάδα ότι τα πολυδιαφημισμένα ιχθυέλαια ή οι φυτοστερόλες για επάλειψη είναι σημαντικά για την προστασία της υγείας παρά ότι το ελαιόλαδο είναι επισήμως αναγνωρισμένο τρόφιμο με ισχυρισμό υγείας, που μπορεί να πωλείται ακόμα και στα φαρμακεία σε κάψουλες ως συμπλήρωμα διατροφής.

Είναι, λοιπόν, το ελαιόλαδο ένα απλό τρόφιμο ή μήπως είναι φάρμακο; Τι ακριβώς ισχύει σήμερα με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία;

Η απάντηση είναι πολύ ξεκάθαρη και απλή και βασίζεται στη μεγάλη αλλαγή που έφερε ο ευρωπαϊκός κανονισμός 432/2012 σχετικά με τους ισχυρισμούς υγείας που μπορεί να φέρει στη συσκευασία του ένα τρόφιμο ανάλογα με τα συστατικά του.

Σύμφωνα με αυτόν τον κανονισμό, το ελαιόλαδο μπορεί να φέρει τους εξής τρεις ισχυρισμούς υγείας:

•Η αντικατάσταση κορεσμένων λιπαρών από ακόρεστα λιπαρά στη διατροφή συμβάλλει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα. Το ελαϊκό οξύ ανήκει στα ακόρεστα λιπαρά.

•Η βιταμίνη Ε συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες.

•Οι πολυφαινόλες ελαιολάδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες.

Ο τρίτος ισχυρισμός ισχύει μόνο με την προϋπόθεση ότι το λάδι περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της (σύμπλεγμα ελαιοευρωπαΐνης και τυροσόλης) ανά 20 γραμμάρια ελαιολάδου.

Το ελαιόλαδο, λοιπόν, δεν είναι ένα απλό τρόφιμο, αλλά ένα τρόφιμο που υπό προϋποθέσεις μπορεί να φέρει έως και τρεις ισχυρισμούς υγείας στην ετικέτα του. Ειδικά, όμως, ο τρίτος ισχυρισμός υγείας είναι ο σημαντικότερος, καθώς είναι αποκλειστικό χαρακτηριστικό του ελαιολάδου και ιδίως του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, καθώς οι συγκεκριμένες ουσίες δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο τρόφιμο. Όσο και αν κάποιοι επιμένουν να υποβαθμίζουν το ελαιόλαδο σε ένα απλό φαγητό, η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική.

Ήδη πολλές εταιρείες στην Ελλάδα έχουν κυκλοφορήσει ελαιόλαδα που στην ετικέτα τους αναγράφουν τον ισχυρισμό υγείας για τις πολυφαινόλες και αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά και, μάλιστα, με πολύ υψηλότερες τιμές.

Εκτός, όμως, από αυτό, πρωτοπόροι επιχειρηματίες παράγουν ελαιόλαδο με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες, που μπορεί να μορφοποιηθεί σε κάψουλες ή να συσκευαστεί σε δοσομετρικά φιαλίδια και ήδη κυκλοφορεί ως συμπλήρωμα διατροφής στην Ελλάδα και το εξωτερικό σε φαρμακεία και καταστήματα υγιεινής διατροφής.

Σε αυτό, όμως, το σημείο πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η πώληση μέσω του φαρμακείου δεν καθιστά το ελαιόλαδο φάρμακο, αν και στα μάτια του μη εξειδικευμένου επιστήμονα η διάκριση μεταξύ συμπληρώματος διατροφής και φαρμάκου δεν είναι τόσο απλή. Με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία που ισχύει και στην Ελλάδα, τα συμπληρώματα διατροφής ή τα τρόφιμα με ισχυρισμό υγείας συμβάλλουν στη διατήρηση των φυσιολογικών λειτουργιών του σώματος, δηλαδή συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας, ενώ, αντίθετα, τα φάρμακα είναι αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ή την πρόληψη μιας ασθένειας.

Τα ειδικά ελαιόλαδα που είναι πλούσια σε φαινόλες, αν και ήδη ξεκίνησαν να διακινούνται μέσω των φαρμακείων, δεν μπορούν ακόμα να θεωρηθούν φάρμακα με τη νομική και επιστημονικά ακριβή έννοια του όρου. Παρ’ όλα αυτά, πληθαίνουν καθημερινά οι πειραματικές μελέτες που δείχνουν ότι τα υψηλά φαινολικά ελαιόλαδα ή οι φαινολικές ουσίες του ελαιολάδου σε καθαρή μορφή μπορούν να δράσουν θεραπευτικά ή προληπτικά σε επίπεδο κυττάρου, πειραματόζωου ή ακόμα και ανθρώπου.

Πριν από λίγα χρόνια διαφαινόταν ότι είναι θέμα χρόνου να δούμε τα ειδικά ελαιόλαδα να διακινούνται ως συμπληρώματα διατροφής μέσω του φαρμακείου, όπως και έγινε. Τώρα είμαστε σε θέση να πούμε ότι και πάλι είναι θέμα χρόνου (και ενδεχομένως χρημάτων που θα επενδυθούν στην έρευνα), ώστε να τεκμηριωθούν πλήρως οι θεραπευτικές ιδιότητες των καθαρών φαινολικών συστατικών του και έτσι αυτά να μετεξελιχθούν σε συνταγογραφούμενο φάρμακο και το ίδιο το ελαιόλαδο να αποκτήσει επιπλέον επίσημους ισχυρισμούς υγείας.

Εντυπωσιακά ευρήματα από μελέτες, κυρίως, σε αμερικανικά πανεπιστήμια έχουν δείξει ότι το ελληνικό ελαιόλαδο, που είναι πλούσιο σε μια φαινόλη που ονομάζεται ελαιοκανθάλη, αλλά και η ίδια η καθαρή ουσία ελαιοκανθάλη, μπορεί σε πειραματόζωα να σταματήσει την εξέλιξη της νόσου Alzheimer και, μάλιστα, με έναν πολύ εξειδικευμένο μηχανισμό δράσης. Συμβαίνει, άραγε, κάτι παρόμοιο και στους ανθρώπους; Το ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει η πρώτη μεγάλης κλίμακας κλινική μελέτη, με τη χρήση αγουρελαίου Χαλκιδικής, που είναι σε εξέλιξη εδώ και περίπου ένα χρόνο στην Ελλάδα από την ελληνική εταιρεία Alzheimer και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Τμήμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εξίσου εντυπωσιακά ευρήματα έχουν προκύψει πάλι από αμερικανικά ιδρύματα σχετικά με την ικανότητα της ουσίας ελαιοκανθάλης να σκοτώνει καρκινικά κύτταρα σε ασυνήθιστα μικρό χρονικό διάστημα και πάλι με πολύ εξειδικευμένο μηχανισμό δράσης. Και σε αυτή την περίπτωση βρίσκεται σε εξέλιξη μια αρχική κλινική μελέτη στην Ελλάδα σε ανθρώπους με τη χρήση ελαιολάδου πλούσιου σε ελαιοκανθάλη.

Ως τώρα η πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη σε ανθρώπους με ελληνικό ελαιόλαδο πλούσιο στις ουσίες ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη έχει πραγματοποιηθεί από το Τμήμα Διατροφής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Davis, σε συνεργασία με το εργαστήριο μεταβολικών νοσημάτων του αμερικάνικου υπουργείου Γεωργίας και του Πανεπιστημίου Αθηνών, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Καπετάν-Βασίλη και της εταιρείας ΓΑΙΑ.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε πολύ πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Functional Foods, έδειξε ότι το ελαιόλαδο που περιείχε υψηλή ελαιοκανθάλη μπορούσε να αναστείλει τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων, σε αντίθεση με το ελαιόλαδο που στη θέση της περιείχε μόνο υδροξυτυροσόλη ή τυροσόλη και το οποίο δεν είχε αυτή την ικανότητα.

Αυτό σημαίνει ότι δυνητικά ένα τέτοιο ελαιόλαδο θα μπορούσε να προστατεύει από τη δημιουργία θρόμβων, δηλαδή από ένα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η επέκταση της μελέτης σε μεγαλύτερο αριθμό εθελοντών και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αξίζει, πάντως, να αναφερθεί ότι το λάδι που χρησιμοποιήθηκε ήταν ένα τυπικό δείγμα από τρεις περιοχές της Μεσσηνίας (Ακριτοχώρι, Λάμπαινα και Λευκοχώρα) και ότι στους μισούς εθελοντές η δράση του ήταν εφάμιλλη του φαρμάκου ιβουπροφαίνη.

Πέραν όλων αυτών έχουν γίνει πολλές μελέτες σε ανθρώπους που έχουν δείξει πολύ ενδιαφέρουσα δράση των υψηλών φαινολικών ελαιολάδων στη ρύθμιση της πίεσης, στη ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα και στη μείωση δεικτών φλεγμονής.

Και βέβαια, να μην ξεχνάμε την από αρχαιοτάτων χρόνων γνωστή χρήση του ελαιολάδου για την περιποίηση του δέρματος και για τη εφαρμογή του στο χώρο των καλλυντικών.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι είναι απολύτως αναγκαία η εντατική και στοχευμένη έρευνα πάνω στις θεραπευτικές ιδιότητες της ελιάς και του ελαιολάδου. Για το λόγο αυτό σε ειδική εκδήλωση στην Παλαιά Βουλή πριν από λίγους μήνες, παρουσία του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κόκκαλη, ανακοινώθηκε η δημιουργία του μη κερδοσκοπικού οργανισμού «Παγκόσμιο κέντρο ελιάς για την υγεία» (www.worldolivecenter.com).

Αυτός ο οργανισμός στοχεύει στην παροχή πιστοποίησης στα ελαιόλαδα με ισχυρισμό υγείας από όλο τον κόσμο, στην εκπαίδευση παραγωγών και καταναλωτών, στη βράβευση και προώθηση των υγιεινών ελαιολάδων και, πάνω από όλα, στην εκπόνηση και το συντονισμό ιατρικών ερευνών που θα μελετήσουν την επίδραση του ελαιολάδου στην υγεία.

Είναι πολύ σπουδαίο γεγονός ότι η έδρα αυτού του φορέα θα είναι στην Ελλάδα και έτσι η χώρα μας θα γίνει πρωτοπόρος σε ένα θέμα που μπορεί να δώσει τεράστια ώθηση στο κυριότερο αγροτικό προϊόν μας.

Κύρια σημεία που πρέπει να τονίσουμε:

-Όλα τα ελαιόλαδα δεν είναι ίδια

-Ένα ελαιόλαδο που είναι σε όμορφη και συνήθως ακριβή συσκευασία δε σημαίνει υποχρεωτικά ότι είναι πιο νόστιμο ή πιο υγιεινό. Ένα καλό, όμως, ελαιόλαδο πρέπει να είναι σε υψηλής ποιότητας συσκευασία για να προωθηθεί στις διεθνείς αγορές

-Η σύγχρονη τάση είναι πλέον να γίνεται πιστοποίηση των περιεχόμενων φαινολικών συστατικών

-Προτιμάμε ελαιόλαδα με πιστοποιημένο ισχυρισμό υγείας

-Αν και οποιοδήποτε ελαιόλαδο είναι πιο υγιεινό από το ζωικό λίπος, σίγουρα προτιμάμε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο σε σχέση με τα εξευγενισμένα ελαιόλαδα ή πυρηνέλαια, καθώς μόνο σε αυτό βρίσκουμε τις ευεργετικές φαινόλες.

-Προτιμάμε ελαιόλαδα που έχουν αισθητή πικάντικη και πικρή γεύση. Η ελαιοκανθάλη γίνεται αισθητή κυρίως ως πικάντικο κάψιμο στο λαιμό κατά την κατάποση και η ελαιασίνη κυρίως ως πικρό, αισθητό στη βάση της γλώσσας. Το χρώμα ή η οσμή δεν αποτελούν ασφαλές κριτήριο

-Η ευρέως γνωστή οξύτητα δε σχετίζεται με το φαινολικό περιεχόμενο ούτε με την επίδραση στην υγεία

-Λάδια που δεν έχουν υψηλές φαινόλες δε σημαίνει ότι δεν είναι υγιεινά σε σχέση με τα ζωικά λίπη ή τα σπορέλαια. Όμως, δεν έχουν την ίδια αξία για τη διατήρηση της υγείας σε σχέση με αυτά που είναι πλούσια σε φαινόλες

-Ένα καλό ελαιόλαδο με υψηλές φαινόλες πρέπει να φυλάσσεται προστατευμένο από υψηλές θερμοκρασίες, φως, οξυγόνο και υγρασία. Η κακή συνήθεια φύλαξης στους γνωστούς 17κιλους τενεκέδες είναι βλαπτική για τις φαινόλες, καθώς η μακρόχρονη παραμονή του λαδιού, σε επαφή με μεγάλο όγκο αέρα, επιταχύνει τη διάσπαση τους. Το καλό ελαιόλαδο φυλάσσεται σε μικρές συσκευασίες και καταναλώνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα από το άνοιγμα της συσκευασίας

-Για να βοηθήσουμε τους παραγωγούς να ελέγχουν την ποιότητα του ελαιολάδου ως προς την περιεκτικότητα στις δυο σπουδαιότερες φαινόλες, την ελαιοκανθάλη και την ελαιασίνη, αναπτύξαμε ένα απλό στη χρήση χρωματικό τεστ (ARISTOLEO) που βραβεύθηκε ως η καλύτερη εφεύρεση της χρονιάς για το 2016 και η οποία στηρίζεται στην πατενταρισμένη αντίδραση Melliou-Magiatis. Το τεστ είναι εμπορικά διαθέσιμο στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία και την Κύπρο. Σε συνέχεια της καινοτομίας κατασκευάσαμε μια φθηνή συσκευή με το όνομα ARISTOMETER, που μπορεί να ελέγχει το χρωματικό τεστ και αντί η εκτίμηση να γίνεται οπτικά δια γυμνού οφθαλμού, γίνεται ηλεκτρονικά δίνοντας αποτελέσματα μεγάλης ακρίβειας. Η συσκευή θα χρησιμοποιηθεί δοκιμαστικά φέτος για πρώτη φορά σε επιλεγμένα ελαιοτριβεία σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος INTERREG-MED ARISTOIL.

Όλα τα παραπάνω παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του συνεδρίου του Χάρβαρντ στη Χαλκιδική, 16-20 Οκτωβρίου, με θέμα Μεσογειακή Διατροφή και Υγεία. 

 

 

 

Το Άγιον Ελαιόλαδον 

Έχει χαρακτηριστεί ο πράσινος χρυσός της Ελλάδας και όχι άδικα. Η ελιά και το ελαιόλαδο αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των Ελλήνων, βασικό συστατικό της Μεσογειακής Διατροφής από την αρχαιότητα έως και σήμερα, στοιχείο της ελληνικής παράδοσης, του πολιτισμού και των τεχνών, της θρησκείας, αλλά και φάρμακο.

Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν την ελιά ιερό δέντρο. Ο Όμηρος ονόμαζε το ελαιόλαδο «το υγρό χρυσάφι της διατροφής» και ο Αριστοτέλης θεωρούσε την καλλιέργεια της ελιάς επιστήμη. Στο πέρασμα των αιώνων το δέντρο αυτό με τους καρπούς του έθρεψε τους Έλληνες, ενώ και σήμερα η ελιά και το ελαιόλαδο συνεχίζουν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας, αφού η καλλιέργεια της καλύπτει το 9% της αξίας της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα.

Από την Κρήτη και την Πελοπόννησο έως τη Βόρεια Ελλάδα και από τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου έως τα νησιά του Ιονίου, πλούσιοι ελαιώνες χαρίζουν κάθε χρόνο τους καρπούς τους, οι οποίοι μαζεύονται και επεξεργάζονται με τον ίδιο σχεδόν τρόπο εδώ και αιώνες, δίνοντας το πολύτιμο ελαιόλαδο που αποτελεί τη βάση της Μεσογειακής Διατροφής, από τις πιο δημοφιλείς και αποδεδειγμένα υγιεινές διατροφές παγκοσμίως. Μάλιστα, κορυφαία πανεπιστήμια, όπως η Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, θεωρούν πλέον το ελαιόλαδο ως βασικό συστατικό του επονομαζόμενου «πιάτου υγιεινής διατροφής».

Φυσικά, τόσο στην καλλιέργεια όσο και στη συγκομιδή, την επεξεργασία και την αποθήκευση του τελικού προϊόντος σήμερα έχουν γίνει βήματα που εξέλιξαν την ελαιοπαραγωγή, με αποτέλεσμα το ελληνικό ελαιόλαδο να θεωρείται το πλέον ποιοτικό διεθνώς, αν και δεν έχει καταφέρει να διεισδύσει στο βαθμό που θα έπρεπε στις ξένες αγορές.   

 

 

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΕ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟ ΥΓΕΙΑΣ

 

                          

Εκατοντάδες παραγωγοί σε όλη την Ελλάδα ετοιμάζονται να ξεκινήσουν ή έχουν ήδη ξεκινήσει τη νέα ελαιοκομική περίοδο, στοχεύοντας στην παραγωγή ελαιολάδου με ισχυρισμό υγείας που θα τους αποφέρει και μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη.

Σίγουρα δεν πρόκειται για εύκολη δουλειά, ιδίως αν στοχεύει κανείς να συνδυάσει άψογα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (οσμή και γεύση) με υψηλές φαινόλες, που εξασφαλίζουν ισχυρισμό υγείας για το προϊόν. Σε αυτή, όμως, την περίπτωση είναι ορθάνοιχτος ο δρόμος για μεγάλες διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς.

Από επιστημονική άποψη το θέμα είναι ακόμα υπό διερεύνηση, αν και υπάρχουν ήδη αποτελέσματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη από τους παραγωγούς. Σε βάθος διερεύνηση θα γίνει μέχρι το τέλος του 2019 στο πλαίσιο του προγράμματος ARISTOIL, στο οποίο συμμετέχουν χιλιάδες παραγωγοί από πέντε μεσογειακές χώρες και στους οποίους θα δοθεί δωρεάν πιστοποίηση και εκπαίδευση.

Από την Ελλάδα συμμετέχουν 1.000 παραγωγοί από τους Δήμους του δικτύου ΕΥΞΕΙΝΗ ΠΟΛΗ σχεδόν από όλες τις περιφέρειες της χώρας.

Όταν ολοκληρωθεί το έργο, θα γνωρίζουμε πολλά περισσότερα, όμως μέχρι στιγμής η έρευνα έχει αποδείξει ότι τον κυριότερο ρόλο τον παίζουν παράγοντες όπως η εποχή συγκομιδής, η ποικιλία και η επεξεργασία στο ελαιοτριβείο.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν ποικιλίες που εύκολα δίνουν λάδια πλούσια σε φαινόλες (Κορωνέικη, Λιανολιά Κέρκυρας, Χαλκιδικής, Θρούμπα Θάσου, Αθηνολιά, Ζακύνθου κ.τ.λ.), ενώ άλλες ποικιλίες (π.χ. Μανάκι, Μεγαρίτικη, Αδραμυτινή) χρειάζονται πολύ πρώιμη συγκομιδή και ειδική επεξεργασία.

Ο βαθμός ωριμότητας του καρπού είναι πολύ κρίσιμος και η πρώιμη συγκομιδή δίνει ελαιόλαδα πολύ πιο πλούσια σε φαινόλες σε σχέση με την αργοπορημένη συγκομιδή. H βέλτιστη στιγμή συγκομιδής δεν είναι ίδια για κάθε ποικιλία, αλλά σε γενικές γραμμές υψηλότερα επίπεδα φαινολών εμφανίζονται πριν αρχίσει η ελιά να παίρνει το πρώτο ιώδες χρώμα και είναι σχεδόν πλήρως πράσινη ή κιτρινοπράσινη.

Το ελαιοτριβείο είναι αναμφισβήτητα το σημείο εκείνο στο οποίο μπορεί να αναδειχθεί ή να καταστραφεί ένα λάδι. Τα ελαιοτριβεία δύο φάσεων (δηλαδή χωρίς προσθήκη νερού) δίνουν πάντα υψηλότερα αποτελέσματα σε σχέση με τα τριών φάσεων. Γενικά η προσθήκη νερού πρέπει να αποφεύγεται σε κάθε σημείο όσο το δυνατόν, τόσο στη μάλαξη όσο και στη φυγοκέντρηση. Η ψυχρή έκθλιψη (στους 28 βαθμούς) θεωρείται ένας γενικά ασφαλής κανόνας, αν και δεν ισχύει με μεγάλη ακρίβεια για όλες τις ποικιλίες και για κάθε βαθμό ωριμότητας. Με ασφάλεια μπορούμε να πούμε ότι οι υψηλές θερμοκρασίες (>35 βαθμών) οδηγούν σε μειωμένη περιεκτικότητα ως και ολική απώλεια των φαινολών. Ο πολύ μικρός χρόνος μάλαξης μπορεί να οδηγεί σε καλύτερα αρώματα, αλλά είναι συνήθως εις βάρος των φαινολών. Αντίθετα, ο παρατεταμένος χρόνος μάλαξης (>1 ώρα) μπορεί σε κάποιες ποικιλίες να ευνοεί τις φαινόλες, αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε γευστικά ελαττώματα. Χρειάζεται βαθιά γνώση και πειραματισμός ώστε να βγει το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Σημαντικό, επίσης, ρόλο φαίνεται να έχει ο τύπος του εδάφους, το μικροκλίμα και ο βαθμός άρδευσης. Μελέτες έχουν δείξει ότι μειωμένη παροχή νερού (ξερικές ελιές) οδηγεί σε αύξηση των φαινολών.

Ο τύπος της καλλιέργειας, βιολογικός ή συμβατικός δε φαίνεται να είναι πολύ σημαντικός, αν και ακόμα δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα. Σίγουρα όμως τα πλεονεκτήματα της βιολογικής καλλιέργειας ως προς την ασφάλεια του προϊόντος είναι πολύ σημαντικά.

Ο τρόπος συγκομιδής και αποθήκευσης του καρπού μέχρι την παραγωγή του λαδιού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Συγκομιδή από το έδαφος και αποθήκευση για μεγάλο διάστημα σε πλαστικά τσουβάλια είναι απολύτως καταστρεπτικά. Η συγκομιδή σε αεριζόμενα τελάρα και η έκθλιψη σε λιγότερο από 24 ώρες δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα.

 

 

 Ο ράβδος

   

 
{Της Μαρίας Μουτζούρη, Φωτο: Αριστείδης Μουτζούρης}

 

Οι δέμπλες και τα κοντοράβδια όλο το καλοκαίρι δεμένα σφιχτά και σε πολλές μεριές στον κορμό της μουριάς για να ισιώσουν και ν’ αλαφρώσουν. Να ‘ναι αλαφρά στο χέρι που τόση δουλειά το καρτερεί.

Σαν φτάνει εκείνη η ώρα όλα πρέπει να ‘ναι έτοιμα. Να  ’τοιμαστεί το σακούλι, να φορτωθούν όλα στο γάιδαρο, να ξεκινήσουν, να φθάσουν.

-Άντε, μεσημέρι μάς πήρε…

Ψωμί ζυμωτό, τυρί δικό τους, ρόδια και πορτοκάλια από το περιβόλι τους. Νάτο το προσφάι. Και το φαΐ ρέγγος και ψάρι κονσέρβα. Κάποια καραμελίτσα και λουκουμάκια για να γλυκάνει το στόμα. Η ψυχή έτσι κι αλλιώς είναι γλυκαμένη κι ευχαριστημένη. Τούτος ο αγώνας που τώρα αρχίζει και θα κρατήσει δυο μήνες και βάλε, τη γλυκαίνει πιο πολύ.

Ο γάιδαρος, σύντροφος και βοηθός στις δουλειές χρόνια τώρα, θα προσφέρει κι εφέτος βοήθεια. Δέμπλες, κοντοράβδια, λιόπανα, τσουβάλια, σακούλια όλα θα τα κουβαλήσεις αγόγγυστα.

-Θέλει κάρπισμα το ζωντανό για να ‘ναι πρόθυμο ν’ αντέχει. Α! και την ομπρέλα μην τυχόν και πιάσει καμιά μπόρα.

-Μακάρι να μας κάνει καλό καιρό να γλιτώσουμε τις λάσπες και το κρύο.

-Στο ράβδο δε διαλέγεις τις μέρες. Και βρέχοντας πας.

-Λίγο να κρατήσει, βάρεσες ένα λιόφυτο και το ’χεις κέρδος.

Όλα μετρημένα και συγκινητικά απλά.

Το ακούμπημα στον κορμό στήριγμα για ξαπόσταμα και χάδι για το θησαυρό που σου χαρίζει. Μπορεί το θησαυρό αυτό κάποιοι να μην τον εκτιμούν όσο πρέπει. Μπορεί να μην τον πληρώνουν όσο πρέπει.

-Πληρώνεται ο κόπος του αγρότη;

Δεν τον συγκινούν καθόλου τα τωρινά ελαιοσυλλεκτικά.

-Τι τα θέλει τα παλιομηχανήματα; άχρηστα πράματα. Σε τρώει η βουή και η μουγκαμάρα. Να μπορείς, βρε αδερφέ, να σιγοτραγουδάς «τις στράτες του Μωριά». Να λες και κάποιες ιστορίες δικές σου, των προγόνων σου ή των συγχωριανών σου. Έτσι για να μάθουν και οι άλλοι να γελάσουν, να λυπηθούν, να προβληματισθούν  ή απλά ν’ ακούσουν. Να ορμηνέψεις και να σ’ ορμηνέψουν. Να συμφωνήσεις ή και να γκρινιάξεις. Ν’ ακούσεις τον τραγουδιστό ήχο που κάνει το χειροπρίονο όταν ομορφοκλαδεύει τα δέντρα.

Εδώ η τεχνολογία δεν έχει θέση. Όλα όπως του παραδόθηκαν. Ακόμη και το λιναρένιο ραβδόπανο που ’χε το προικιό του, έπεφτε στο μερτικό του, έχει θέση εδώ.

Θα στρωθεί υπαίθριο τραπέζι με κάλεσμα στον Πλάστη και σ’ όλα τα πλάσματά του. Και η ελιά στην άκρη της κλάρας που δεν πρέπει να κοπεί και δεν τη φτάνει η δέμπλα ούτε κοντοράβδι, είναι χάρισμα στις τσίχλες και στο κότσυφα.

-Θα πάει την ευλογία που ‘στειλε ο Θεός, από το χωράφι στο σπιτικό. Και θα κρεμαστεί στο εικόνισμα με νοερή ικεσία για υγεία και πάντα πλούσια και καλοφάγωτη σοδειά. Κι εκείνον που θα το κουβαλήσει θα τον «ασημώσει» τ’ αφεντικό.

Καληνύχτα, χωραφάκι μου, και του χρόνου με το καλό.

Στο λιτρουβιό, διαμάντι βγαίνει μασκαντούρικο.

Η καψάλα με το αγουρόλαδο η πιο νόστιμη μπουκιά της χρονιάς.

-Το λαδάκι μας το βλογημένο φάρμακο και βάλσαμο. Έτσι μας το ‘μαθαν, έτσι το ξέραμε. Τώρα το ξέρουν όλοι.

Η φλόγα του καντηλιού απόψε είναι πιο λαμπερή. Το πρώτο άναμμα με το φρέσκο λάδι. Και αύριο το τάξιμο για το καντήλι του Αγίου στην εκκλησία.

Στο παραγώνι τρίζουν ξύλα. Οι τηγανίτες με το φρέσκο λαδάκι – έτσι για το καλό – μοσχοβολούν.

-Αύριο πρέπει να κάψουμε τα κλαργιά για να οργωθεί το χωράφι.

Ανάλαφρη η σκέψη, ανάλαφρο το σώμα και τα βλέφαρα απόψε δεν κλείνουν.

Και τούτο το χέρι που πονεί από το κοντοράβδι, ξεκούραση θέλει.

Γελούν τα μάτια, γελά η ψυχή. Γελά, γονατίζει και προσεύχεται.

Σ’ ευχαριστούμε, Θεέ μου. Και του χρόνου να ‘μαστε καλά!

 

 

 

ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΣ

Στο καλό, Κώστα!

 

του Πέτρου Τσώνη

Τον Κώστα Βεργόπουλο τον γνώρισα πριν από πολλά χρόνια. Μια γνωριμία που ξεκίνησε σε μια συνέντευξη για το περιοδικό και εξελίχθηκε σε φιλία. Δεν υπήρχε περίπτωση ο Κώστας να βγάλει κάποιο νέο βιβλίο και να μην είναι η Καλαμάτα από τις πρώτες πόλεις που θα παρουσιαζόταν.

Αν και καταγόμενος από τη Μεσσηνία, την περιοχή τη γνώρισε αρκετά αργά, την αγάπησε όμως και, όπως μου είχε εκμυστηρευτεί αρκετές φορές, αγαλλίαζε η καρδιά του όταν βρισκόταν εδώ.

Μετά την περσινή περιπέτεια με την υγεία του και αφού ανάρρωσε, άρχισε πάλι να γράφει βιβλία και άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά.

Τον περασμένο Μάιο κανονίσαμε να έρθει στην Καλαμάτα για να παρουσιάσουμε το τελευταίο του βιβλίο. Για διάφορους λόγους δεν τα καταφέραμε και είπαμε να γίνει το χειμώνα. Δεν τα καταφέραμε πάλι, ο Κώστας έφυγε έπειτα από σύντομη νοσηλεία σε νοσοκομείο του Παρισιού.

Δε θέλω σ’ αυτό το μικρό σημείωμα να αναφερθώ στο έργο και στη ζωή του αγαπημένου μου φίλου, θα περιοριστώ σε μια μικρή ιστορία που μου αφηγήθηκε πριν από λίγα χρόνια, όταν επέστρεψε από την Κίνα, όπου έδωσε σειρά διαλέξεων σε κινέζικα πανεπιστήμια.

Στην Κίνα, λοιπόν, του διέθεσαν νεαρή Κινέζα μεταφράστρια για να τον βοηθήσει στην επικοινωνία.

Τα πράγματα στην καπιταλιστικομμουνιστική Κίνα αλλάζουν ραγδαία και μαζί και οι συνθήκες, έτσι οι κοπέλες αλλάζουν τα ονόματά τους με σύγχρονα ευρωπαϊκά.

Το νέο όνομα της νεαρής μεταφράστριας, Τζοάνα.

Κάποια στιγμή ο Κώστας ρώτησε την Τζοάνα:

-Βρε Τζοάνα, για πες μου πώς είναι οι πλούσιοι στην Κίνα.

Η Τζοάνα δεν κατάλαβε την ερώτηση.

-Αυτοί που έχουν πολλά λεφτά, της είπε ο Κώστας.

-Α, εννοείτε τους κομμουνιστές, απάντησε αμέσως η Τζοάνα και ο Κώστας έμεινε άφωνος.

Αυτά για το δικό μου Κώστα Βεργόπουλο, που μας έφυγε αναπάντεχα.

Καλό σου, ταξίδι!   

 

 

 

 

Για τη Γερμανία το χρέος είναι αμαρτία

{συνέντευξη στον Πέτρο Τσώνη}

Πρόκειται για την τελευταία συνέντευξη που έδωσε ο Κώστας Βεργόπουλος στο Flash της Μεσσηνίας, τον Απρίλιο του 2015

Δε χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις για το συμπατριώτη μας, συγγραφέα και καθηγητή Κώστα Βεργόπουλο. Έγκυρος οικονομικός και πολιτικός αναλυτής, χαρακτηρίζεται τόσο για τη ριζοσπαστικότητα των θέσεών του όσο και για τη νηφαλιότητα των αναλύσεών του.

Χωρίς κραυγές, ο Κώστας Βεργόπουλος καταθέτει τις απόψεις του και προτείνει λύσεις για την έξοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την κρίση.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί απαντά σε επίκαιρα ερωτήματα για τη νέα κυβέρνηση, τη στάση της Γερμανίας, τις δυνάμεις που μπορούν να αλλάξουν την Ευρώπη, αλλά και για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

-Πώς κρίνεις τα πρώτα βήματα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ;

Έπειτα από μια εξαετία διαρκούς επιδείνωσης των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων της χώρας, που έφθασε μέχρι την πρωτοφανή ανθρωπιστική καταστροφή για εκατομμύρια συμπολιτών μας και ιδίως των νέων, τέθηκε, επιτέλους, μια κόκκινη γραμμή και, φυσικά, αυτό δεν είναι λίγο. Ωστόσο, δεν είναι επαρκές. Η χώρα χρειάζεται, όχι μόνον να σταματήσει η επιδείνωση, αλλά και πραγματική σταθεροποίηση, προκειμένου να αρχίσει μια νέα πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης για την άμεση απορρόφηση της υψηλοτάτης ανεργίας και την εξ ίσου άμεση αποκατάσταση των βαθύτατων κοινωνικών ρηγμάτων, που έχουν σήμερα οξυνθεί όσο ποτέ άλλοτε.

Εάν θα είχα κάτι να σημειώσω για τη νέα κυβέρνηση, αυτό είναι ότι προσηλώνεται υπερβολικά σε ένα μόνο πεδίο, το εξωτερικό, ενώ διατηρείται η ασάφεια για πολλά άλλα πεδία, όχι λιγότερο σημαντικά. Φυσικά, η εξασφάλιση της χρηματοδότησης της χώρας αποτελεί ζήτημα- κλειδί, όμως εξίσου ζήτημα- κλειδί αποτελεί η ανάληψη πρωτοβουλιών από την κοινωνία σε όλα τα πεδία, όχι μόνον στο οικονομικό, αλλά επίσης στο πολιτιστικό και στο κοινωνικό. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι μόνον το πώς θα πληρώνει το χρέος της, αλλά είναι, επίσης, το πώς η οικονομία και κοινωνία θα ανακάμψουν. Δεν είναι μόνον το εξωτερικό μέτωπο, αλλά και το εσωτερικό. Εάν υπάρχει χρηματοδοτικό κενό προς τα έξω, υπάρχει επίσης, και μάλιστα πιο δραματικό, προς τα μέσα. Όταν η οικονομία αδρανεί, κανένα πρόβλημα δεν προωθείται, αλλά όλα επιδεινώνονται. 

-Από τις δημόσιες δηλώσεις Γερμανών αξιωματούχων προκύπτει μια έντονη αντιπάθεια προς την κυβέρνηση και ιδιαίτερα προς τον υπουργό Οικονομικών. Πού την αποδίδεις;

Η γερμανική αντιπάθεια είναι οπωσδήποτε πολιτική, αν και η εθνική αλαζονεία αποτελεί δημοφιλές άθλημα σε αυτή τη χώρα. Δεν είναι τυχαίο ότι στα γερμανικά η λέξη χρέος σημαίνει, επίσης, σφάλμα, αλλά και ενοχή. Όποιος χρωστά, είναι εξ ορισμού «αμαρτωλός», που οφείλει πρώτα από όλα να πληρώσει για τις αμαρτίες του. Το ηθικό στοιχείο υπερισχύει του οικονομικού και κοινωνικού. «Ας επικρατήσει η ηθική, ακόμη και αν το τίμημα είναι να χαθεί ο κόσμος».

Όσον αφορά στο πρόβλημα «Βαρουφάκης», δε βλέπω τίποτα περισσότερο από ένα εύκολο και γραφικό πρόσχημα, προκειμένου να συγκαλυφτεί η ουσία.

-Εδώ και αρκετά χρόνια υποστηρίζεις την άποψη ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ακολουθήσει τον Πρόεδρο Ομπάμα, να ρίξει δηλαδή χρήμα στην αγορά. Αυτό τελευταία φαίνεται να γίνεται. Πώς το σχολιάζεις;

Η ΕΚΤ ακολουθεί πλέον την αμερικανική πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά με καθυστέρηση εξαετίας. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό υπάρχουν δύο κρίσιμα σημεία που εξακολουθούν να εμποδίζουν την ευρωπαϊκή ανάκαμψη. Πρώτον, η ευρωπαϊκή ποσοτική χαλάρωση δεν εφαρμόζεται προς τα κράτη, αλλά μόνον προς τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, ενώ τα κράτη διατηρούνται σε συνθήκες πιστωτικής στενότητος, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις ΗΠΑ. Έτσι, η ΕΚΤ δεν αγοράζει απευθείας ομόλογα του δημοσίου χρέους από την πρωτογενή αγορά. Δεύτερον, στην Αμερική η ποσοτική χαλάρωση συνδυάσθηκε με τη δημοσιονομική χαλάρωση, δηλαδή με την αύξηση των δημόσιων δαπανών και, συνεπώς, των δημόσιων ελλειμμάτων, έφθασαν μέχρι -12% του ΑΕΠ, προτού αρχίσουν να μειώνονται, ενώ στην Ευρώπη, παρά την ποσοτική χαλάρωση, εξακολουθεί να ισχύει ο κανόνας των μηδενικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και οι προσδοκίες για ανάκαμψη περιορίζονται στην υποθετική δυναμική που αναμένεται να προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα. Όμως, όταν οι ευρωπαϊκές οικονομίες πάσχουν ήδη από αποπληθωρισμό, δηλαδή από αρνητική πορεία των τιμών, πώς είναι δυνατόν να αναμένεται σοβαρή επέκταση των ιδιωτικών επενδύσεων σε αγορές που βρίσκονται υπό κατάρρευση; Μόνον μια γενναία επέκταση των δημόσιων επενδύσεων θα μπορούσε υπό αυτές τις συνθήκες να τονώσει τις αγορές και να επισύρει στη συνέχεια αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Αυτό συνέβη στην Αμερική και σήμερα αποδίδει ανάπτυξη του 4%, ενώ στην Ευρώπη αυτό δε συμβαίνει και η ανάπτυξη φυτοζωεί σε μηδενικά και αρνητικά επίπεδα, με εκρηκτική επέκταση της μαζικής ανεργίας.

-Στην Ευρώπη υπάρχουν δυνάμεις που μπορούν να αλλάξουν τους σημερινούς συσχετισμούς και να προχωρήσουν σε αλλαγές;

Ασφαλώς και υπάρχουν τέτοιες δυνάμεις στην Ευρώπη και όχι μόνον από τον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά και από τον ευρωπαϊκό Βορρά, από τη Γαλλία και, μάλιστα, ακόμη περισσότερο από τη Γερμανία. Οι κριτικές που υφίσταται η Μέρκελ πολλαπλασιάζονται καθημερινά από τη Γερμανία και, μάλιστα, από τους στενότερους συνεργάτες της, όπως ο Πέτερ Μπόφινγκερ και ο Μαρσέλ Φράτσερ, ο οποίος αποδεικνύει ότι ολόκληρη η πορεία της Γερμανίας κατά την τελευταία 15ετία δεν είναι καθόλου ανοδική, αλλά καθοδική και οδηγεί κατευθείαν, όχι στην ισχύ, αλλά στην κατάρρευση. 

-Έχει μέλλον η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ενόσω τηρούνται οι ιδρυτικές Συνθήκες του Μάαστριχτ και του Ευρώ, η Ε.Ε δεν έχει μέλλον, ούτε και το κοινό νόμισμα. Εάν η Ε.Ε. και το ευρώ έχουν μέλλον, αυτό εξασφαλίζεται μέχρι σήμερα, όχι με την τήρηση των Συνθηκών, αλλά με την παραβίασή τους. Το μέλλον τους θα εξασφαλισθεί οριστικά μόνον όταν οι ιδρυτικές Συνθήκες θα έχουν αλλάξει και προσαρμοσθεί στις πραγματικές ανάγκες. 

-Πιστεύεις ότι μπορεί να αντέξει η Ελλάδα στην τεράστια πίεση που δέχεται από τους «θεσμούς»;

Εφόσον «οι θεσμοί» εκτιμούν και ορθά ότι η θέση της Ελλάδας είναι στην Ευρώπη και, συνεπώς, αναλαμβάνουν το κόστος της παραμονής, η Ελλάδα θα μπορεί να αντέχει. Ωστόσο, όταν οι Συνθήκες τροποποιηθούν και γίνουν πραγματικά ευρωπαϊκές και πάψουν να είναι απλώς διακρατικές, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, τότε και το κόστος παραμονής της χώρας στην Ευρώπη θα αποβεί σαφώς μικρότερο και τα οφέλη για όλες τις πλευρές σαφώς μεγαλύτερα. 

-Το δίλημμα ευρώ ή δραχμή είναι υπαρκτό;

Το δίλημμα της δραχμής είναι σήμερα πολύ αργά για έχει οποιαδήποτε έννοια. Με τη δραχμή, η χώρα μας θα είχε ασύγκριτα πιο δυσβάστακτα προβλήματα. Ασφαλώς, με το κοινό νόμισμα παραχωρείται μέρος της εθνικής κυριαρχίας, αλλά αυτό ακριβώς συμβαίνει με όλες τις χώρες-μέλη του κοινού νομίσματος. Το πρόβλημα δεν είναι η διατήρηση της εθνικής νομισματικής κυριαρχίας, αλλά οι μηχανισμοί που θεσπίζονται σε αντιστάθμιση της μεταφοράς εθνικής νομισματικής κυριαρχίας. Μέχρι σήμερα, η μεταφορά εθνικής κυριαρχίας έχει γίνει χωρίς αντιστάθμισμα και αυτό είναι σήμερα το πρόβλημα, όχι μόνον της Ελλάδας, αλλά όλων των χωρών μελών του ευρώ. Επιβάλλεται ευρωπαϊκή διαχείριση του κοινού νομίσματος και όχι απλώς διακυβερνητική, με προεξάρχοντα ρόλο της Γερμανίας.

-Ο πρωθυπουργός, εκτός από τις πιέσεις «εξωτερικού», υφίσταται και τις πιέσεις «εσωτερικού». Τι θα προτείνατε να πράξει;

Δεν πιστεύω ότι οι πιέσεις του εσωτερικού αποτελούν πραγματικό πρόβλημα. Άλλωστε, στο μέτρο που ο πρωθυπουργός ξεμπλοκάρει τη σημερινή κατάσταση και υπάρξει προοπτική σε βάθος χρόνου, οι εσωτερικές πιέσεις θα υποχωρούν όλο και περισσότερο.

-Πρόσφατα ο πρωθυπουργός κάλεσε τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να μην αποδεχθούν το προνόμιο της δωρεάν παροχής αυτοκινήτου από τη Βουλή. Στην προτροπή του απάντησαν θετικά μόνο έξι. Πώς το σχολιάζετε;

Θα προτιμούσα η αποποίηση από τα βουλευτικά προνόμια να μην επαφίεται στην ατομική βούληση των βουλευτών, αλλά να εκτελείται με εξουσιαστική απόφαση από τη Βουλή των Ελλήνων, ώστε να μην εμφανίζονται τέτοιες ανορθογραφίες, που βλάπτουν όλους και, βέβαια, ιδίως όσους τις επικαλούνται. Όταν το κράτος αποφασίζει να κάνει οικονομίες, δεν το βρίσκω καθόλου εύλογο και κατανοητό να τις επιρρίπτει αποκλειστικά και μόνον στους ιδιώτες, ενώ οφείλει να δίδει πρώτο το παράδειγμα για έναν περισσότερο λιτό τρόπο λειτουργίας του Δημοσίου και των υπηρεσιών του.

 

Στοχαστής και άνθρωπος του κόσμου

{του Θανάση Παντέ}

 

Για τον Κώστα Βεργόπουλο λένε, όσοι τον γνωρίσουν, ότι υπήρξε σφριγηλός διανοούμενος, παρεμβατικός και εργατικός μέχρι τέλους.

Όλα αυτά, βέβαια, και άλλα πολλά ενδεχομένως είναι λίγα για να σκιαγραφήσουν το πορτραίτο ενός πολυδιάστατου στοχαστή και, πάνω απ’ όλα, ανθρώπου της ζωής που τίποτα το ανθρώπινο δεν του ήταν ξένο και αδιάφορο. Πολίτης του κόσμου ο Κώστας Βεργόπουλος, κοσμοπολίτης με όλη τη σημασία της λέξης και βαθιά σκεπτόμενος για όλο το φάσμα του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι με τις οικονομικές παραμέτρους που το αφορούν.

Υπήρξε πολυσχιδής προσωπικότητα και πολύ ενημερωμένος σε ό,τι αφορούσε το διεθνές γίγνεσθαι, το οποίο ανέλυε με καυστικό χιούμορ, που άλλωστε δεν κρυβόταν στα λόγια του μαζί με την ευφυΐα και τη σαρκαστική διάθεση που είχε.

Μεσσηνιακής καταγωγής ο Κώστας Βεργόπουλος και ενώ ήταν πολίτης του κόσμου με διεθνείς ορίζοντες συνεχώς διευρυμένους, χαιρόταν κάθε φορά την επιστροφή στο γενέθλιο τόπο, όταν βρισκόταν με φίλους του στη Μεσσηνία, όπου ερχόταν προσκεκλημένος για να παρουσιάσει τα βιβλία του.

Σε εκδηλώσεις με αφορμή βιβλία του που κάναμε με πρωτοβουλία του Flash και της «Φωνής», εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν η οικειότητα που έδειχνε και η αμεσότητα που εξ αρχής είχε με τους συνομιλητές του και όσους παρακολουθούσαν.

Είχε, επίσης, έντονα ανεπτυγμένη την ικανότητα να δίνει ουσιαστικές απαντήσεις και στις πιο εξοργιστικές έως ανούσιες ερωτήσεις που δεχόταν.

Δε χωρούσε σε καλούπια στερεότυπα ο Κώστας Βεργόπουλος, και ο λόγος του ήταν στέρεος και πλήρης από επιχειρήματα. Κέρδιζες όταν μιλούσες μαζί του, γιατί δεν εμφανιζόταν ως «πολύξερος», αλλά ήταν ανοιχτός συνεχώς στο να μαθαίνει, με εφηβική διάθεση στον τρόπο του.

Ήταν από τους πρώτους που έγραψαν για την ελληνική κρίση, όταν βρισκόταν ακόμα στην αρχή της, ενώ παρέμεινε πιστός και οξυδερκής αναλυτής μέχρι τέλους στα προβλήματα της παγκοσμιοποίησης και της ευρωπαϊκής ενοποίησης. 

Και με τα προβλήματα της αγροτικής οικονομίας ασχολήθηκε ο Κώστας Βεργόπουλος και, μάλιστα, ένα από τα πρώτα του βιβλία ήταν «Το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα», το οποίο μέχρι σήμερα θεωρείται αξεπέραστο στο είδος του.

Ήταν μπροστά από την εποχή του ο Κώστας Βεργόπουλος και, δυστυχώς, είχε δίκιο που επισήμαινε συνεχώς πως ο κόσμος στις μέρες μας βρίσκεται σε επικίνδυνη πορεία, που θυμίζει Μεσοπόλεμο.

Ας ελπίσουμε πως αυτή τη φορά οι προβλέψεις του θα διαψευστούν.

 

Ο ίδιος, πάντως, φεύγοντας για το ύστατο ταξίδι του άφησε την τελευταία του παρακαταθήκη. Ένα όμορφο βιβλίο για την παγκόσμια αναταραχή. Ας το διαβάσουμε με προσοχή.

 

 

 

 

{συνέντευξη στον Σταύρο Χ. Μαρτίνο}

 

Ο Χαμπέας «εξομολογείται»…

 

Είναι ο τύπος που σε εκπλήττει με το πολυσύνθετο ταλέντο του. Ο Χαμπέας που αμέσως κέρδισε τη συμπάθεια του τηλεθεατή. Ο σκληρός Γαργαμπίκας με μια καρδιά που έλιωνε για τη Λίτσα. Ο ρατσιστής ένορκος στο θεατρικό έργο του Ρέτζιναλντ Ρόουζ, που παίζεται για τέταρτη χρονιά στην Αθήνα! Ο τραγουδιστής-υποκριτής στο «Λαϊκό Καμπαρέ» μαζί με τον Παντελή Αμπαζή. Ο πρώην δημοτικός σύμβουλος Ηλιούπολης με το κοινωνικό έργο που έχει βραβευτεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο υποψήφιος βουλευτής.

Παρ’ όλα αυτά ο συμπατριώτης μας από την Αρσινόη, Γιώργος Γιαννόπουλος, είναι ένα άτομο που επιζητεί τη μοναξιά. Για να μπορέσει να τα βρει με τον εαυτό του, όπως μας λέει. Και όπως προσθέτει, μόνο εάν τα έχεις καλά με τον εαυτό σου, θα τα έχεις καλά και με τους γύρω σου, με το μανάβη σου, με τον περιπτερά σου, με τη γκόμενά σου…

 

-Και φέτος παίζετε τον ένορκο 10 στην παράσταση «Οι 12 ένορκοι» του Ρέτζιναλντ Ρόουζ, στο Θέατρο Αλκμήνη. Πόσα χρόνια παρουσιάζεται αυτή η παράσταση;

Τέσσερα χρόνια! Και φαντάζομαι ότι θα συνεχίσει για πολλά ακόμα, γιατί είναι εξαιρετική. Και η Κωνσταντίνα Νικολαΐδη έχει κάνει φανταστική δουλειά στη σκηνοθεσία.  

-Και τον Βαγγέλη Χαμπέα πόσα χρόνια τον παίζετε στο σίριαλ «το σόι σου», στον Alpha;

Επίσης τέσσερα χρόνια! Μέσα στα μνημόνια εμείς έχουμε επιτυχίες. Ίσως μου έχει φέρει γούρι η μνημονιακή φάση του Τσίπρα…

-Νομίζω ότι ο ένορκος 10 και ο Βαγγέλης Χαμπέας είναι δύο πολύ διαφορετικοί χαρακτήρες. Πώς καταφέρνετε και μπαίνετε στο πετσί δύο τόσο διαφορετικών ρόλων, όταν μάλιστα ο ένορκος 10 απευθύνεται σε ένα κάπως πιο «ψαγμένο» κοινό σε σχέση με το κοινό ενός σίριαλ;

Έχω μια ας την πούμε ρήση, ένα γιαννοπουλαίικο ρητό, που λέει ότι «οι ταμπέλες είναι για τους δρόμους και οι ετικέτες για τα τετράδια»... Δεν πιστεύω σε διαχωρισμούς όπως αυτό που λένε έντεχνο ή εκείνο που λένε λαϊκό, αυτό που λένε ψαγμένο ή εκείνο που λένε επιφανειακό. Δε δέχομαι να χαρακτηρίζεται ένας ηθοποιός καλός ή κακός ανάλογα με το αν παίζει στις ποιοτικές και εμπορικές παραγωγές, όπως τις λένε.

Νιώθω περήφανος γιατί είμαι από τους λίγους ηθοποιούς που παίζω σε τελείως διαφορετικά πράγματα. Με διαλέγουν σκηνοθέτες όπως ο Γιάννης Οικονομίδης -που κάνει αρτ ας πούμε- για να παίξω στην ταινία του «Το Μικρό Ψάρι», που διαγωνίστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βερολίνου και ο Μαρκίδης που κάνει εμπορικές -για να συνεννοηθούμε το λέω -  δουλειές.

Χαίρομαι που έχω την τύχη να υποδύομαι διαφορετικούς ρόλους, από το ρατσιστή ένορκο 10 μέχρι διάφορους κωμικούς χαρακτήρες. Η αξέχαστη Ζωή Λάσκαρη και ο φίλος μου ο Κώστας ο Βουτσάς μού έχουν πει ότι το παίξιμό μου μοιάζει με τις ταινίες τις ιστορικές του Φίνου.

Είμαι τυχερός για τους ρόλους που μου εμπιστεύονται, αλλά πιστεύω ότι η τύχη από μόνη της δε φτάνει, συν Αθηνά και χείρα κίνει που λέγαν οι αρχαίοι... Νομίζω ότι πιο πολύ εμείς οι ίδιοι με τις επιλογές μας οδηγούμε τα πράγματα εκεί που πάνε. Να μιλάμε με την καρδιά μας, με την ψυχή μας, με τα θέλω μας. Και εγώ έφτασα στο σημείο που είμαι σήμερα, μέσα από τα όχι και τα ναι που είπα.  

-Τι είναι αυτό, όμως, που μπορεί να συνδέει τον ένορκο 10 με τον Βαγγέλη Χαμπέα; Τι είναι αυτό που σας βοηθάει να υποδύεστε τους δύο τόσο διαφορετικούς ρόλους με τόση επιτυχία;

Η ειρωνεία. Ο υποκριτής πρέπει να είναι είρωνας απέναντι στους χαρακτήρες, απέναντι στη ζωή την ίδια. Η ειρωνεία είναι ένας τρόπος να βλέπεις τα πράγματα από πάνω και να τα σχολιάζεις. Αυτή είναι η δουλειά του υποκριτή.  

-Τον Βαγγέλη Χαμπέα ο κόσμος τον συμπαθεί ιδιαίτερα. Τι βλέπει μέσα σε αυτόν τον τηλεοπτικό χαρακτήρα;

Ο Απόστολος Παύλος στην προς Κορινθίους επιστολή του έγραψε ότι «νυνί δε μένει πίστις, ελπίς, αγάπη, τα τρία ταύτα μείζων δε τούτων η αγάπη». Τους είπε, δηλαδή, ότι το μεγαλύτερο αγαθό σε αυτή τη ζωή είναι η αγάπη, ο αλτρουισμός, να δίνεις χωρίς να περιμένεις να πάρεις. Ο Χαμπέας είναι ένας τέτοιος χαρακτήρας. Αγάπησε μια γυναίκα, έκανε πέντε παιδιά, έχει τρία εγγόνια, δεν έχει δει άλλη γυναίκα, αυτή αγαπάει και σε αυτή κάθεται σούζα. Στις νουθεσίες της Χαρούλας ο Χαμπέας κάθεται σούζα. Αυτή η αγάπη, όχι μόνο του Χαμπέα, αλλά των περισσότερων χαρακτήρων της σειράς, γεμίζει ζεστασιά τους τηλεθεατές, οι οποίοι ανταποδίδουν με τα ίδια συναισθήματα.

-Και από τον Γαργαμπίκα μέχρι το Χαμπέα τι απόσταση υπάρχει;

Καμία! Γιατί και τους δύο τούς τρελαίνει η αγάπη. Τον Χαμπέα η αγάπη του για τη Χαρούλα και τα παιδιά του. Και τον Γαργαμπίκα η αγάπη του για τη Λίτσα (Σμαράγδα Καρύδη) και το χρήμα. Άρα, τι σου έλεγα… αγάπη σε όλα.

-Η σκηνοθεσία σάς ενδιαφέρει; Θα θέλατε να σκηνοθετήσετε μια παραγωγή;

Με ενδιαφέρει, αλλά δεν ήρθε η ώρα μου ακόμη. Έχω τη δική μου άποψη για τους ρόλους μου, λέω στο σκηνοθέτη τη γνώμη μου όταν δε συμφωνώ με τη δική του και μέσα από τις αντιρρήσεις μας καταλήγουμε σε μια κοινή συνισταμένη, σε μια συμφωνία και αυτή βγάζουμε στον αέρα.

Ετοιμάζω ένα σενάριο δικό μου και το όνειρό μου είναι να καταθέσω και τη δική μου σκηνοθετική πρόταση, την άποψή μου για το πώς βλέπω τη ζωή και πώς αντιλαμβάνομαι τα πράγματα. Δε βιάζομαι όμως, συνεχίζει να με ιντριγκάρει η υποκριτική.

-Δίνετε και μουσικές παραστάσεις, κάνετε το «Λαϊκό Καμπαρέ» στο «Ορφέας Live» με τον Παντελή Αμπαζή. Έχω την εντύπωση ότι το τραγούδι και η μουσική είναι η μεγάλη σας αγάπη…

Όχι! Η πιο μεγάλη αγάπη είναι η φιλοσοφία, η σκέψη. Πιστεύω πως θα μπορούσα να έχω γίνει ένας πολύ διάσημος τραγουδιστής, η ζωή όμως με πήγε στην υποκριτική. Κάποιον λόγο θα είχε που με κατηύθυνε εκεί...

Σε ό,τι αφορά την παράσταση που δίνουμε με τον Παντελή, πρόκειται για ένα μουσικό σατιρικό δράμα, ένα λαϊκό καμπαρέ που έχει άποψη, έχει αρχή, μέση και τέλος. Ο Παντελής λέει τα «σατιρικά» και εγώ τα «λαϊκά».

Πάντως και το τραγούδι είναι μια μορφή υποκριτικής. Τι είναι οι μεγάλοι τραγουδιστές; Περφόρμερς είναι! Δες τον Νταλάρα. Τώρα, βέβαια, έχουν μπερδευτεί τα πράγματα από κάποιους ατάλαντους και ανίδεους. Το τραγούδι, όμως, είναι υποκριτική, είναι ένα ποίημα που μέσα σε λίγες λέξεις λέει όσα πράγματα γράφει ένα ολόκληρο βιβλίο. Γι’ αυτό ο σοβαρός τραγουδιστής οφείλει να είναι υποκριτής. Δεν μπορεί ένας τραγουδιστής να στέκεται στην πίστα με τον ίδιο τρόπο όταν τραγουδάει το «Μέρα Μαγιού μου μίσεψες» και όταν τραγουδάει το «Στο άδειο μου πακέτο απόψε μπήκες», που είναι και τα δύο ζεϊμπέκικα αλλά λένε διαφορετικά πράγματα.

-Κι ενώ παίζετε στο θέατρο, στην τηλεόραση, στον κινηματογράφο, ενώ τραγουδάτε στην πίστα, δηλώνετε μοναχικό άτομο. Πώς γίνεται να κάνετε τόσα πράγματα αλλά να είστε μοναχικός;

Μη μας πιάνει τρέλα, η μοναξιά είναι αγαθό, δεν είναι κάτι κακό. Χρειάζεται η μοναξιά για να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, να τον αγαπήσουμε, ώστε να μπορέσουμε να αγαπήσουμε και τους άλλους ανθρώπους και να γίνουμε «πακετάκι» μαζί τους.

Εξάλλου, ο άνθρωπος, ως ζώο που είναι, πρέπει να δει τι κάνουν τα υπόλοιπα ζώα. Να ξανακοιτάξει λίγο τη γατούλα, το σκυλάκι, τα πουλάκια όταν κάθονται μόνα τους... 

-Στην Αρσινόη, που είναι το χωριό σας και στην Καλαμάτα, όπου πήγατε Γυμνάσιο, έρχεστε συχνά;

Έρχομαι τακτικότατα και με ξέρει όλη η Μεσσηνία.

Είχα κατέβει υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στη Μεσσήνη με τον Στάθη Αναστασόπουλο, είχα κατέβει και υποψήφιος βουλευτής με το «Ποτάμι». Είχα, επίσης, εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος στην Ηλιούπολη με το δήμαρχο Βασίλη Βαλασόπουλο. Ο Βαλασόπουλος ήταν με την κεντροαριστερά, ο Αναστασόπουλος είναι με την κεντροδεξιά, το «Ποτάμι» είναι με το κέντρο. Εγώ με τη συνεργασία μου με αυτούς απέδειξα αυτό που σου είπα προηγουμένως, ότι δεν πιστεύω στις ταμπέλες. Ο κόσμος, όμως, δυστυχώς, ακόμα είναι εγκλωβισμένος στα κόμματα.  

-Σας ενδιαφέρει ακόμη η πολιτική;

Με ενδιαφέρει γιατί είμαστε πολιτικά όντα. Και η πολιτική είναι πολιτισμός, βγαίνουν και οι δύο λέξεις από το πόλις. Έγραψα στο προεκλογικό μου φυλλάδιο ότι πολιτισμός είναι να σέβεσαι τον άνθρωπο και πολιτική είναι να σέβεσαι το μόχθο του.

-Σας ενδιαφέρει καλλιτεχνικά η Καλαμάτα; Βλέπετε κάποιο σχήμα με το οποίο θα μπορούσατε να συνεργαστείτε;

Η Καλαμάτα και η Μεσσηνία δεν έχουν εκμεταλλευτεί τον πλούτο τους. Είχα κάνει πρόταση για το «Φεγγάρι της Μαρίας», να διοργανώνουμε δηλαδή ένα μεγάλο event για το μεγαλύτερο όνομα του πλανήτη στο τραγούδι, τη Μαρία Κάλλας. Δε με άκουσε κανένας. Κάποτε, όμως, θα γίνει. Αν, όμως, γίνει -και μακάρι να γίνει- έστω και από κάποιον άλλο, ας πει μια κουβέντα και για τον Γιωργάκη τον Γιαννόπουλο, ότι ήταν ιδέα του.

Έχω κάνει πρόταση να στήσουμε Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος με έδρα στην Αρχαία Μεσσήνη. Στον αρχαιολογικό χώρο μπορούμε να φέρουμε κορυφαία ονόματα, τους Pink Floyd στο αρχαίο στάδιο, τον Παπαθανασίου, διεθνή θεατρικά σχήματα στο αρχαίο θέατρο. Η Αρχαία Μεσσήνη είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα πολιτιστικών εκδηλώσεων που μπροστά σε αυτό η Επίδαυρος και η Δωδώνη δεν είναι τίποτα. Τους τα έχω προτείνει, αλλά δεν έχουν κάνει τίποτα. Τι να πω; Άβυσσος το μυαλό του ανθρώπου, άλλο βλέπει φεγγάρι και άλλο φτάνει μια οργιά γης… 

-Έχετε πει ότι σκεφτόμαστε σαν πειρατές, μας ενδιαφέρει μόνο πώς θα επιβιώσουμε. Τι θα έπρεπε να κάνουμε όταν πολύς κόσμος επιβιώνει με δυσκολία;

Δεν κατηγορώ τους ανθρώπους, απλά θέλω να πω ότι ο κόσμος θα απελευθερωθεί όταν θα κάνει αυτό που θέλει και όχι αυτό που πρέπει. Γιατί τότε ο κόσμος θα είναι καλά και τότε θα τα έχει καλά και με το μανάβη του και με τον περιπτερά του και με την γκόμενά του. Αντίθετα, όταν είναι καταπιεσμένος καταπιέζει και τους γύρω του. Και έτσι λειτουργεί ως πειρατής και βρίσκει έδαφος να πατήσει η ρήση του Πάγκαλου ότι «μαζί τα φάγαμε».

Να στο πω αλλιώς: Στο Δήμο Ηλιούπολης που ήμουν δημοτικός σύμβουλος ήμουν υπεύθυνος για την κοινωνική πολιτική και όταν πήγα στα ΚΑΠΗ, είδα μια μίζερη εικόνα, όλα ήταν γκρίζα, έλειπε η ζωντάνια, η φαντασία. Αποφάσισα να βάψουμε τους τοίχους, βάλαμε χρώματα, αλλάξαμε τους καναπέδες και βάλαμε χρωματιστούς, κρεμάσαμε στους τοίχους φωτογραφίες με ηλικιωμένους ανθρώπους που όμως ήταν πολύ δραστήριοι, φώναξα τον Κώστα Βουτσά και τους μίλησε, βάλαμε και διάφορα προγράμματα για να απασχολούνται και να μαθαίνουν καινούργια πράγματα οι ηλικιωμένοι. Και όλα άλλαξαν, οι χώροι είχαν παλμό, βραβευτήκαμε και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλω να πω, δηλαδή, ότι πάντα πρέπει να είμαστε δραστήριοι και χαρούμενοι, η ζωή ποτέ δεν τελειώνει.

Ένα καλοκαίρι, ημέρα Κυριακή, έκανα μπάνιο στη θάλασσα στη Μικρή Μαντίνεια και ήμουν πολύ χαρούμενος, ενώ οι υπόλοιποι ήταν κάπως μουτρωμένοι. Την άλλη μέρα θα πήγαιναν για δουλειά και δεν τους άρεσε, αντίθετα εγώ περίμενα να έρθει η άλλη μέρα για να πάω για γύρισμα. Πρέπει να αρχίσουμε να κάνουμε αυτό που γουστάρουμε, χρειάζεται όμως δουλειά, ψάξιμο, ενδοσκόπηση, η μοναξιά που σου είπα προηγουμένως.  

-«Αδικαιολόγητος»… Πότε χρησιμοποιείτε αυτό τον χαρακτηρισμό;

 

Όταν κάποιος δεν κάνει τα αυτονόητα… Και τα αυτονόητα είναι να αγαπάς το συνάνθρωπό σου, να είσαι εντάξει με τους γύρω σου, με το περιβάλλον, με τα ζώα. Αδικαιολόγητοι είμαστε για την τραγωδία που έγινε στη Μάνδρα, για τα ρέματα που μπαζώνουμε, για τις πυρκαγιές που καταστρέφουν τα δάση. Αδικαιολόγητος είναι όποιος δε σέβεται τη φύση, γιατί τότε δε σέβεται ούτε τον εαυτό του ούτε και τους άλλους…

Έν Καλάμαις

του Πέτρου Α. Τσώνη

 

Πρόσφατα παρακολούθησα στην Πύλο ένα ενδιαφέρον σεμινάριο γευσιγνωσίας ελαιολάδου, το οποίο διοργάνωσε ο τοπικός Δήμος σε συνεργασία με το Ίδρυμα Κωνσταντακόπουλου.

Εισηγητές ήταν η Ελευθερία Γερμανάκη, υπεύθυνη Οργανοληπτικού Εργαστηρίου στο Ρέθυμνο και ο Μανώλης Καρπαδάκης, από την εταιρία Terra Creta

Όσο και να λέμε ότι γνωρίζουμε αρκετά πράγματα για το ελαιόλαδο, πλουτίσαμε οι συμμετέχοντες τις γνώσεις μας με νέα στοιχεία και πρακτικές. Οι Κρητικοί είναι πολύ μπροστά στον τομέα τόσο της παραγωγής όσο και της διάθεσης του ελαιολάδου. Και καλό θα είναι να τους μιμηθούμε.

Την εκδήλωση στην Πύλο χαιρέτισε ο δήμαρχος Δημήτρης Καφαντάρης, ο οποίος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στη Μεσογειακή Διατροφή και στο πώς η Μεσσηνία κατάφερε να πάρει την έδρα της Μεσογειακής Διατροφής, παρά τις προσπάθειες των Κρητικών.

Να θυμίσουμε εδώ ότι η Unesco έχει εγγράψει στους καταλόγους της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς τη Μεσογειακή Διατροφή, με την περιοχή μας να εκπροσωπεί τη χώρα μας.

Με πόνο καρδιάς λέω σήμερα ότι κακώς δεν κέρδισε την έδρα η Κρήτη.

Γιατί εδώ δε γίνεται τίποτα ουσιαστικό σε αυτόν τον τομέα.

Δεν είναι δυνατόν να είσαι εκπρόσωπος της Μεσογειακής Διατροφής και να μην έχεις ούτε μία ταβέρνα να προσφέρει φαγητά Μεσογειακής Διατροφής.

Δεν είναι δυνατόν να παράγεις ένα από τα καλύτερα ελαιόλαδα και παράλληλα να καταναλώνονται εκατοντάδες τόνοι σπορελαίου.

Στην Κρήτη, όπως πληροφορήθηκα, υπάρχει δίκτυο εστιατορίων και ταβερνών που χρησιμοποιεί μόνο ελαιόλαδο και κρητικά προϊόντα.

 

Δεν είναι αργά να δώσουμε στην Κρήτη την έδρα της Μεσογειακής Διατροφής, αφού εμείς είμαστε άχρηστοι να τη διαχειριστούμε.

Στην Αυστραλία η μικροβιολόγος – βιοπαθολόγος Αλεξάνδρα Μαστρογιαννάκη από την Κυπαρισσία 

                                   

Σε συνέδριο για τον Ιατρικό Τουρισμό στη Μελβούρνη και το Σίδνεϊ της Αυστραλίας συμμετείχε η ιατρός μικροβιολόγος – βιοπαθολόγος, Αλεξάνδρα Μαστρογιαννάκη – Μαρίνη, που διατηρεί Εργαστήριο Βιοπαθολογίας στην Κυπαρισσία, με τους Med-Professionals και επικεφαλής της αποστολής τον πρόεδρο ΙΣΑ, ΚΕΔΕ, ITHC, Γιώργο Πατούλη, στην οποία έλαβε μέρος και ο υφυπουργός Εξωτερικών και βουλευτής Μεσσηνίας, Γιώργος Κατρούγκαλος.   
Να σημειωθεί πως η θεματολογία του συνεδρίου με κεντρικό τίτλο «Ιατρικός Τουρισμός στην Ελλάδα» έδωσε το έναυσμα, ώστε να διεξαχθούν γόνιμες συζητήσεις, να ανταλλαχθούν χρήσιμες απόψεις, να διατυπωθούν προτάσεις και να προταθούν λύσεις, οι οποίες θα συμβάλουν στην εφαρμογή νέων πολιτικών, ώστε η Ελλάδα να γίνει ο πιο ανταγωνιστικός, χρυσός προορισμός για ταξιδιώτες υγείας κι ευεξίας. 

 

 

 

Μια καταπληκτική εκδήλωση έγινε στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας το Δεκέμβριο που μας πέρασε όπου ο Μουσικός Όμιλος "ΟΡΦΕΥΣ" έκλεισε τα εξήντα χρόνια παρουσίας του στο χώρο της μουσικής και της χορωδιακής δραστηριότητας. Μια πορεία που ξεκινάει από το 1957 και είναι γεμάτη από ταξίδια στο χώρο των συναυλιών σε Ελλάδα και Εξωτερικό, φεστιβάλς, ηχογραφήσεις,βραβεύσεις μα πάνω από όλα αγάπη για αυτό κάνουν.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν και οι χορωδίες : "ALLEGRI" ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ & ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ "ΑΡΜΟΝΙΑ".
Οι χορωδίες καταχειροκροτήθηκαν από τον κόσμο σε μια βραδιά  γεμάτη μουσική, ζεστασιά και συγκίνηση.

Πολύ όμορφα γιόρτασαν τις ημέρες των Χριστουγέννων οι μαθητές του κέντρου προσχολικής αγωγής Λιλιπούπολη και Βίλα Λιλιπούπολη. Η αυλαία των Χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων άνοιξε με τις θεατρικές παραστάσεις του νηπιαγωγείου και του προνηπίου στο χώρο εκδηλώσεων του σχολείου. «Κυρίες και Κύριοι διακόπτουμε το πρόγραμμά μας για να σας ενημερώσουμε για μία έκτακτη είδηση. Ο Άγιος Βασίλης κρύωσε έχει 40 πυρετό» ανακοίνωσε η μικρή δημοσιογράφος στη γιορτή των παιδιών του Νηπιαγωγείου και η θεατρική παράσταση ξεκίνησε. Μια παράσταση γεμάτη χιούμορ αλλά και συγκίνηση . Μια παράσταση κατά την οποία τα παιδιά έλαμπαν πάνω στη σκηνή καθώς ξεδίπλωναν το αληθινό νόημα των Χριστουγέννων που είναι η αγάπη.
Τα παιδιά του προνηπίου βάλθηκαν να κάνουν δίαιτα στον Άγιο Βασίλη καθώς τον αγαπούν πολύ και θέλουν να είναι γερός και δυνατός. Στη δική τους θεατρική παράσταση ο χοντρούλης Άγιος Βασίλης μέχρι και για εξετάσεις αίματος πήγε. Γι΄ αυτό ο καημένος δεν βρήκε κανένα μπισκοτάκι φέτος τα Χριστούγεννα παρά μόνο φρούτα.
Τα παιδιά του νηπιαγωγείου και του προνηπίου παρουσίασαν επίσης «Τα καλικαντζαράκια εν δράσει» ένα  μουσικοκινητικό δρώμενο που είχαν προετοιμάσει με την υπεύθυνη μουσικοκινητικής αγωγής.
Για τους μικρότερους μαθητές του σχολείου πραγματοποιήθηκε εργαστήρι στην αίθουσα εκδηλώσεων του ξενοδοχείου elite city resort. Ο Άγιος Βασίλης κάλεσε τα παιδιά για να περάσουν ένα άκρως χριστουγεννιάτικο απόγευμα. Η γυναίκα του Άη Βασίλη σαν καλή οικοδέσποινα είχε ετοιμάσει μπουφέ με τα παραδοσιακά γλυκά μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Τα Ξωτικά σαν καλοί βοηθοί του Άγιου Βασίλη είχαν αναλάβει το face painting με χριστουγεννιάτικες φιγούρες. Ο μαέστρος έφτιαξε με τα παιδιά μια χριστουγεννιάτικη μπάντα που τραγουδούσαν τα κάλαντα και άλλα τραγούδια. Ο διάσημος σεφ του Αϊ-Βασίλη έφτιαχνε πίτσες και ο ξακουστός ζαχαροπλάστης έφτιαχνε γλυκά. Οι τάρανδοι του Άη Βασίλη πεινούσαν πολύ και τα παιδιά παίζοντας προσπαθούσαν να τους ταΐσουν. Στο εργαστήρι του Άη Βασίλη τα παιδιά έφτιαχναν πυρετωδώς χριστουγεννιάτικες κατασκευές με πολύ φαντασία και πρωτότυπα υλικά. Και για όποιον δεν είχε προλάβει να στείλει γράμμα στον Άη- Βασίλη υπήρχε το ταχυδρομείο για να εξυπηρετηθούν όλα τα παιδιά. Και επειδή είναι ωραίο να κάνουμε όνειρα κοντά στα παιδιά βρέθηκε η Cocomat για να φτιάξει το κάθε παιδί το δικό του μαξιλάρι. Και η Flexa για να βγάλει τις πιο αστείες selfi με Χριστουγεννιάτικο φόντο.
Ο Άγιος Βασίλης αγαπά πολύ τα παιδιά και δεν ξεχνά ποτέ την Παγκόσμια Ημέρα του παιδιού (11 Δεκεμβρίου). Γι΄ αυτό ζήτησε από τους καλεσμένους του να στολίσουν ένα δέντρο με μηνύματα αγάπης για τα παιδιά όλου του κόσμου. Μετά από όλες αυτές τις δράσεις και καθώς ήταν αργά ο Άγιος Βασίλης πήγε να ξεκουραστεί για το μεγάλο ταξίδι. Αποχαιρέτησε  τα παιδιά και ανανέωσε το ραντεβού για το βράδυ της Πρωτοχρονιάς. Τα παιδιά της Λιλιπούπολης δεν σταμάτησαν εδώ τις δραστηριότητες. Κάθε μέρα μέχρι να φτάσουν τα Χριστούγεννα έφτιαχναν χριστουγεννιάτικες κατασκευές, έπαιζαν διάφορα παιχνίδια, μάθαιναν τραγούδια διάβαζαν χριστουγεννιάτικες ιστορίες.
Στην κουζίνα του σχολείου έφτιαξαν Χριστουγεννιάτικα μπισκότα! Και πού βρήκαν τη συνταγή; Μα φυσικά από τον Άγιο Βασίλη. Ο ίδιος έστειλε τη συνταγή στα παιδιά για να περάσουν τα πιο «γλυκά» Χριστούγεννα. Τα παιδιά δεν παρέλειψαν και φέτος να γράψουν το καθιερωμένο γράμμα στον Άγιο Βασίλη. Και επειδή ο καιρός δεν επέτρεψε να πάνε τα παιδιά στο ταχυδρομείο ανέθεσαν αυτή την υπεύθυνη δουλειά στους οδηγούς του σχολείου. Έτσι πέρασαν τα Χριστούγεννα τα παιδιά της Λιλιπούπολης και εύχονται σε όλους Καλή Χρονιά!

 



8 βραβεία στα Olymp Awards

 

Με 4 μόλις προϊόντα έλαβε μέρος στα Olymp Awards η γνωστή σε όλους ποτοποιία Κωστέας, που βρίσκεται στην Καλαμάτα από το 1962, και το αποτέλεσμα ήταν να συλλέξει 8 βραβεία για τη γεύση αλλά και το σχεδιασμό των προϊόντων της. Μάλιστα, τα δύο βασικά προϊόντα της εταιρείας (ούζο και τσίπουρο) αναδείχτηκαν στα 20 κορυφαία προϊόντα του διαγωνισμού!

Συγκεκριμένα:

•Το παλαιωμένο τσίπουρο Golden Drop έλαβε το χρυσό βραβείο γεύσης

•Το μονοποικιλιακό τσίπουρο από αγιωργίτικο Golden Drop έλαβε αργυρό βραβείο γεύσης

•Το κλασικό τσίπουρο 41% στην επετειακή φιάλη των 60 ετών της ποτοποιίας έλαβε: χάλκινο βραβείο γεύσης, χάλκινο βραβείο σχεδιασμού και ανεδείχθη ως ένα από τα 20 κορυφαία προϊόντα του διαγωνισμού

•Το κλασικό ούζο 41% στην επετειακή φιάλη των 60 ετών της ποτοποιίας έλαβε: αργυρό βραβείο γεύσης, χάλκινο βραβείο σχεδιασμού και, επίσης, ανεδείχθη ως ένα από τα 20 κορυφαία προϊόντα του διαγωνισμού.

 

Με αυτά τα βραβεία στις αποσκευές της και σημαντικότερη την αγάπη του κόσμου για 65 χρόνια, η ποτοποιία Κωστέας υπόσχεται νέα και μεγαλύτερα ταξίδια στο εγγύς μέλλον.

Στο χώρο της θάλασσας και των δικύκλων δραστηριοποιείται η εταιρία Alpha Marine & Motor, προσφέροντας υπηρεσίες και προϊόντα που μπορούν να ικανοποιήσουν όλες τις απαιτήσεις, όπως: πωλήσεις & ενοικιάσεις σκαφών, πωλήσεις & ενοικιάσεις μοτοσικλετών, πωλήσεις jet ski, μηχανές θαλάσσης, τεχνική υποστήριξη μηχανών θαλάσσης, τεχνική υποστήριξη μοτοσικλετών, ενοικιάσεις ποδηλάτων και parking σκαφών.

Μάλιστα, πρόσφατα στις εγκαταστάσεις της εταιρίας επί της 3η παρόδου Αρτέμιδος οι λάτρεις του δικύκλου είχαν την ευκαιρία να ζήσουν τη μοναδική εμπειρία των #OrangeDays, ένα διήμερο event που έγινε για πρώτη φορά στην Καλαμάτα και διοργανώθηκε από το Alfa Marine & Motor. Διεξήχθη, δε, με μεγάλη επιτυχία, πολλά οδηγικά χιλιόμετρα, μεγάλη γκάμα μοτοσικλετών KTM και αδρεναλίνη στα ύψη!

 

 

Πρόσφατα Άρθρα