Ελαιόλαδο: Το φάρμακο του τόπου μας

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Και επιστημονικά αποδείχθηκε ότι κάποια λάδια, ιδιαίτερα τα μεσσηνιακά της κορωνέικης ποικιλίας που είναι πλούσια σε ελαιοκανθάλη, έχουν θεραπευτικές ιδιότητες για το καρδιαγγειακό σύστημα.
Τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης στις ΗΠΑ, που έγινε με τη χρήση ελαιολάδων και από το Ακριτοχώρι, τη Λάμπαινα και τη Λευκοχώρα, παρουσιάστηκαν στις αρχές Νοεμβρίου σε ειδική εκδήλωση…
Η κλινική μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Τμήμα Διατροφής του Πανεπιστημίου Davis της Καλιφόρνια και το Ερευνητικό Κέντρο Διατροφής του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ στην Καλιφόρνια, ενώ χρηματοδοτήθηκε από την εταιρεία Gaea και το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλης.
Στο πλαίσιο της μελέτης δοκιμάστηκαν ελαιόλαδα που επιλέχθηκαν έπειτα από ανάλυση εκατοντάδων δειγμάτων από το Φαρμακευτικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών και η σύστασή τους επιβεβαιώθηκε από το Κέντρο Ελιάς του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια.
Η δοκιμή στους ανθρώπους, που έγινε για πρώτη φορά, έδειξε ότι το ελληνικό ποιοτικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πλούσιο σε ελαιοκανθάλη μπορεί να προστατεύσει το καρδιαγγειακό σύστημα. Τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα περιέχουν ένα ευρύ φάσμα φυσικών συστατικών, των οποίων η σχετική συγκέντρωση διαφέρει πάρα πολύ μεταξύ των διαφόρων ποικιλιών ελιάς. Πολλές από αυτές τις χημικές ενώσεις έχει αποδειχθεί ότι διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ενώ ο όρος «ολικές φαινόλες» ενός ελαίου είναι αποδεκτός ως μέτρο της αντιοξειδωτικής του ικανότητας, η «φαρμακευτική» του δράση μπορεί να προέρχεται από συγκεκριμένες ενώσεις. Ένα παράδειγμα είναι η ουσία ελαιοκανθάλη, η οποία συνδέεται με την πιπεράτη αίσθηση στο λαιμό που προκαλείται από ορισμένα φρέσκα και υψηλής ποιότητας ελαιόλαδα. Αυτή η ένωση είναι γνωστό ότι αναστέλλει το ένζυμο που επίσης αναστέλλεται από την ασπιρίνη, την ιβουπροφένη, και άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), και σε αυτή τη δράση στηρίζεται η καθημερινή χρήση της «παιδικής» ασπιρίνης για τη μείωση του καρδιαγγειακών κινδύνων. Στην πραγματικότητα, η ελαιοκανθάλη θεωρείται ένα φυσικό ΜΣΑΦ, αλλά η δράση της δεν είχε ποτέ αποδειχθεί στον άνθρωπο, αλλά μόνο στο δοκιμαστικό σωλήνα.
Η συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων είναι ένα ευαίσθητο μέτρο της επίδρασης της χαμηλής δόσης ασπιρίνης και χρησιμοποιήθηκε ως μοντέλο μελέτης της ελαιοκανθάλης ως προς την ικανότητά της να προστατεύει από τη δημιουργία θρόμβων και, επομένως, τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικών.
Τα ελαιόλαδα που δοκιμάστηκαν, επιλέχθηκαν έτσι ώστε να έχουν την ίδια συγκέντρωση ολικών φαινολών, αλλά διαφορετική αναλογία δραστικών συστατικών ελαιοκανθάλης και ελαιασίνης. Συγκεκριμένα, επιλέχθηκε ένα ελαιόλαδο με υψηλή ελαιοκανθάλη από ποικιλία κορωνέικη, από την περιοχή του ΠΟΠ Καλαμάτας, ένα ελαιόλαδο από ποικιλία Arbequina με υψηλή περιεκτικότητα σε ελαιασίνη και ένα λάδι ελέγχου που ήταν μεν εξαιρετικά παρθένο, με ισοδύναμη περιεκτικότητα σε ολικές φαινόλες αλλά με μηδενική περιεκτικότητα σε ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη.
Σε αυτή την έρευνα μελετήθηκε αν η κατάποση 40 ml (3 κουταλιές) του κάθε ελαιολάδου με διαφορετική σύσταση, μπορεί να αναστείλει τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων σε υγιείς άνδρες. Εννέα άνδρες φυσιολογικού βάρους εντάχθηκαν στη μελέτη και κατανάλωσαν τα τρία ελαιόλαδα με τυχαία σειρά, σε απόσταση μιας εβδομάδας μεταξύ του κάθε ελαιολάδου, και ο αντίκτυπος στη λειτουργία των αιμοπεταλίων αξιολογήθηκε 2 ώρες μετά τη λήψη των ελαίων.
Τα έλαια πλούσια σε ελαιοκανθάλη και τη σχετική ένωση ελαιασίνη, βρέθηκαν να αναστέλλουν σημαντικά τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων, ενώ το λάδι που δεν περιείχε αυτές τις ουσίες, αλλά είχε ισοδύναμη περιεκτικότητα ολικών φαινολικών (κυρίως υπό τη μορφή ελεύθερης τυροσόλης), απέτυχε να παράγει αυτό το αποτέλεσμα. Είναι ενδιαφέρον ότι από τα εννέα άτομα που μελετήθηκαν, τέσσερα παρουσίασαν ισχυρή απόκριση στο χρονικό σημείο δύο ωρών, παρόμοια με τη φαρμακευτική δόση ιβουπροφένης, ενώ τα άλλα 5 άτομα έδειξαν μικρή ή και καθόλου ανταπόκριση.
Συγκριτικά τα καλύτερα αποτελέσματα φάνηκαν να προέρχονται από το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ποικιλίας κορωνέικης. Όπως είπε η συνεργάτις του κ. Μαγιάτη, Ελένη Μέλλιου, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ήταν μεσσηνιακό και προερχόταν από τα χωριά Ακριτοχώρι Κορώνης, καθώς και από τη Λάμπαινα και τη Λευκοχώρα Μεσσήνης.
Αυτή η μελέτη αποδεικνύει σαφώς ότι τα έλαια πλούσια σε φυσικές αντιφλεγμονώδεις ουσίες μπορούν να δείξουν επίδραση στον άνθρωπο αντίστοιχη με τα ΜΣΑΦ φάρμακα, αλλά επίσης ότι υπάρχει ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών αποκρίσεων μεταξύ των ατόμων, γεγονός που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Ως εκ τούτου, όπως και με τους ανθρώπους, όλα τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα δεν είναι ίδια και το κριτήριο «ολικές φαινόλες» δεν είναι πλέον αρκετό για να δείξει τη διαφοροποίησή τους, ενώ προκύπτει μια παράλληλη σχέση της ποιότητας του ελαιολάδου με τα οφέλη στην υγεία.

«Το ελαιόλαδο δεν είναι ένα απλό τρόφιμο»
«Η Gaea συγχρηματοδότησε τη διεθνή κλινική έρευνα στις ΗΠΑ με γνώμονα το όραμά μας, που είναι η προώθηση του γαστρονομικού μας πολιτισμού σε όλα τα μέρη της γης, με σεβασμό στις αξίες της καινοτομίας και της ευζωίας των καταναλωτών μας, που επιτυγχάνεται μέσω μιας νόστιμης διατροφής που παράλληλα λειτουργεί ως προληπτική ιατρική.
Τα αποτελέσματα δικαιώνουν την πεποίθησή μας, ότι η ποιότητα του έξτρα παρθένου ελαιολάδου συναρτάται ευθέως με τα οφέλη στην υγεία. Ακόμα πιο σημαντική η ανακάλυψη ότι ένα υψηλής ποιότητας ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ποικιλίας κορωνέικη - όπως το ΠΟΠ Καλαμάτας, το ΠΟΠ Σητείας αλλά και αυτό από την Κρίτσα - της Gaea, όντας περισσότερο πλούσιο σε σχέση με άλλες ποικιλίας ελιάς στη Μεσόγειο στη φυσική αντιοξειδωτική - αντιφλεγμονώδη ουσία ελαιοκανθάλη, προσφέρει, εκτός από αξεπέραστη γαστρονομική απόλαυση, αποτελεσματική προστασία από τις θρομβώσεις και γενικά τις καρδιοπάθειες», τόνισε σχετικά ο κ. Άρης Κεφαλογιάννης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Gaea.
Από την πλευρά του, ο κ. Ξενοφών Κάππας, διευθυντής του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη, δήλωσε: «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έρχονται να επιβεβαιώσουν επιστημονικά την παγκόσμια καλή φήμη του μεσσηνιακού και γενικότερα ποιοτικού ελληνικού ελαιολάδου. Η ποιότητα αποτελεί μοναδική ευκαιρία για το ελληνικό ελαιόλαδο και πρέπει να στηριχθεί από όλους τους φορείς στην Ελλάδα».
«Η πρωτοπόρα αυτή μελέτη έδειξε πολύ σημαντικά ευρήματα και ανοίγει το δρόμο για τη διενέργεια νέας εκτενέστερης μελέτης σε μεγαλύτερη ομάδα πληθυσμού, ώστε να διερευνηθούν σε βάθος οι παράγοντες που κάνουν ένα ελαιόλαδο να έχει φαρμακευτικές ιδιότητες. Το ελαιόλαδο δεν είναι ένα απλό τρόφιμο και η ελληνική επιστημονική κοινότητα πρέπει να αντιληφθεί και να υποστηρίξει την έρευνα για τις θεραπευτικές ιδιότητες του ποιοτικού ελαιολάδου» σχολίασε ο αναπληρωτής καθηγητής Προκόπης Μαγιάτης, που συντόνισε τη μελέτη.
«Νέα εργαλεία όπως η μέθοδος NMR ή η μέθοδος Aristoleo, που έχουν ανακαλυφθεί στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, μπορούν με ακρίβεια να μετρήσουν το περιεχόμενο ενός λαδιού σε ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη, κι είναι εξαιρετικά χρήσιμα για να ξεχωρίσουν τα ποιοτικά ελαιόλαδα με τις ισχυρότερες υγειοπροστατευτικές δράσεις» συμπλήρωσε η δρ. Ελένη Μέλλιου, υπεύθυνη συνεργασίας Πανεπιστημίου Αθηνών και Κέντρου Ελιάς του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια.
Να σημειωθεί, τέλος, πως η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το διευθυντή του Κέντρου Ελιάς του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, Dan Flynn και υλοποιήθηκε από τους Roberta R. Holt , Karan Agrawal, Selina Wang, Theresa Pedersen, Eleni Melliou, Prokopios Magiatis, John W. Newman, ενώ η Gaea και το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη συνεχίζουν να πρωτοπορούν, να καινοτομούν και να επενδύουν στην έρευνα και την ανάπτυξη στον τομέα του ελαιολάδου, με στόχο την ανάδειξη της θρεπτικής αξίας του ελληνικού ελαιολάδου, αυξάνοντας έτσι την εξωστρέφεια και την αναγνώριση της αξίας του προϊόντος και την εμπιστοσύνη προς αυτό στο εξωτερικό.

Πρόσφατα Άρθρα